Επιτόκια: Πρόσκαιρα κέρδη για τις τράπεζες ή προάγγελος καθυστερήσεων;

Η πρώτη επίπτωση της ανόδου των επιτοκίων είναι ορατή στα έσοδα των τραπεζών. Η δεύτερη αναμένεται να εμφανιστεί στους ισολογισμούς των δανειοληπτών.

Ειδικότερα, τα στοιχεία του α΄ εξαμήνου του 2026 δείχνουν ότι οι μεγάλες ελληνικές τράπεζες, όπως η Εθνική, η Eurobank, η Πειραιώς και η Alpha Bank, προσδοκούν υψηλότερα καθαρά έσοδα τόκων. Ωστόσο, δεν υπάρχει ακόμη γενικευμένη επιδείνωση των δανείων. Υπάρχουν όμως σοβαροί λόγοι για στενή παρακολούθηση των επιχειρηματικών χορηγήσεων.

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) αύξησε στις 10 Σεπτεμβρίου το επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων κατά 25 μονάδες βάσης, φτάνοντας το 2,50% από τις 16 Σεπτεμβρίου. Η ΕΚΤ δεν έχει δεσμευτεί για τις επόμενες αποφάσεις της. Η ανάλυση αφορά την ήδη αποφασισμένη αύξηση και τον κίνδυνο ενός παρατεταμένου διαστήματος υψηλότερων επιτοκίων – όχι ένα δεδομένο σενάριο για επιτόκιο 3%.

Οι επιπτώσεις στις τέσσερις συστημικές τράπεζες

Και οι τέσσερις ελληνικές συστημικές τράπεζες έχουν δημοσιεύσει θετική ευαισθησία των καθαρών εσόδων τόκων σε υψηλότερα επιτόκια. Ωστόσο, η κατάσταση διαφέρει ως προς την ποιότητα του χαρτοφυλακίου των δανείων:

Το συνολικό Stage 2 μειώθηκε στην Eurobank και στην Alpha Bank, παρέμεινε περίπου σταθερό στην Πειραιώς και αυξήθηκε σε απόλυτο ποσό στην Εθνική. * Οι νέες επιχειρηματικές αθετήσεις της Τράπεζας Πειραιώς αυξήθηκαν αισθητά το β΄ τρίμηνο, ενώ στην Alpha Bank αυξήθηκε το εταιρικό μέρος του Stage 2. * Οι λήξεις εταιρικών ομολόγων του 2027–2028 θα δοκιμάσουν το κόστος αναχρηματοδότησης.

Σημείωση: Η εκτίμηση ευαισθησίας της Eurobank δημοσιεύθηκε τον Φεβρουάριο του 2026. Το κόστος κινδύνου της Πειραιώς είναι οργανικό. Οι τράπεζες χρησιμοποιούν διαφορετικά επιτόκια αναφοράς, περιμέτρους χαρτοφυλακίων και παραδοχές. Ο πίνακας δεν αποτελεί ενιαία πρόβλεψη για το β΄ εξάμηνο.

Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι το Stage 2 δεν σημαίνει άμεσα δάνειο σε καθυστέρηση. Υποδηλώνει μια σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου από τη χορήγηση, χωρίς απαραίτητα το δάνειο να έχει καταστεί μη εξυπηρετούμενο. Λειτουργεί ως προειδοποιητικός δείκτης, σε συνδυασμό με τις νέες αθετήσεις και τις προβλέψεις.

Εθνική Τράπεζα: Ισχυρό επιτοκιακό όφελος, ήπια άνοδος του Stage 2

Η Εθνική Τράπεζα εκτιμά πρόσθετα καθαρά έσοδα τόκων περίπου €35 εκατ. ανά 25 μονάδες βάσης. Το α΄ εξάμηνο κατέγραψε καθαρά έσοδα τόκων €1,096 δισ. και κόστος κινδύνου 38 μονάδες βάσης. Αυτή η ισχυρή αφετηρία επιτρέπει την απορρόφηση μιας μέτριας επιδείνωσης της πιστωτικής ποιότητας.

Το Stage 2 ανέβηκε από €2,2 δισ. τον Ιούνιο του 2025 σε €2,5 δισ. τον Δεκέμβριο και €2,6 δισ. τον Ιούνιο του 2026.

Το ποσοστό του επί των δανείων υποχώρησε από 6,2% στο τέλος του 2025 σε 6,0%, λόγω της αύξησης του συνολικού χαρτοφυλακίου.

Ο απόλυτος όγκος δανείων υπό αυξημένη παρακολούθηση αυξάνεται, παρά τη μείωση του ποσοστού του.

Η πρόσφατη πιστωτική επέκταση περιλαμβάνει μεγάλες εταιρικές χρηματοδοτήσεις σε τομείς όπως η ενέργεια, οι υποδομές και η ναυτιλία.

Eurobank: Βελτιωμένη τάση στο Stage 2, υψηλότερο κόστος κινδύνου

Η δημοσιευμένη ευαισθησία της Eurobank ανέρχεται σε περίπου €35 εκατ. για μεταβολή 25 μονάδων βάσης στο Euribor τριμήνου. Αυτή η εκτίμηση προέρχεται από την παρουσίαση του Φεβρουαρίου και πρέπει να εξεταστεί με την τότε χρονολογία, καθώς ο ισολογισμός και οι επιτοκιακές παραδοχές έχουν έκτοτε εξελιχθεί.

Τα πραγματικά καθαρά έσοδα τόκων του α΄ εξαμήνου ανήλθαν σε €1,348 δισ., σημειώνοντας αύξηση 6,1% σε ετήσια βάση.

Το Stage 2 μειώθηκε από €4,9 δισ. στο τέλος του 2025 σε €4,3 δισ. τον Ιούνιο του 2026.

Παραμένει το μεγαλύτερο ποσό σε απόλυτους αριθμούς, αλλά αφορά έναν όμιλο με μεγαλύτερο και γεωγραφικά ευρύτερο δανειακό χαρτοφυλάκιο.

Το κόστος κινδύνου διαμορφώθηκε στις 53 μονάδες βάσης, υψηλότερο από τις αντίστοιχες τιμές των άλλων τριών τραπεζών.

Αυτό δεν αρκεί από μόνο του για κατάταξη κινδύνου.

Σημασία έχει αν οι νέες προβλέψεις θα αυξηθούν όταν η άνοδος των επιτοκίων μεταφερθεί πλήρως στις δόσεις των πελατών.

Τράπεζα Πειραιώς: Προειδοποιητικό καμπανάκι στις νέες εταιρικές αθετήσεις

Η Τράπεζα Πειραιώς εμφανίζει τη μεγαλύτερη δημοσιευμένη επιτοκιακή ευαισθησία του πίνακα: περίπου €40 εκατ. πρόσθετα καθαρά έσοδα τόκων για άνοδο 25 μονάδων βάσης στο Euribor. Τα καθαρά έσοδα τόκων έφτασαν τα €990 εκατ. το α΄ εξάμηνο, με τη διοίκηση να αυξάνει τον στόχο της για το σύνολο του 2026 στα €2 δισ. Το Stage 2 παρέμεινε περίπου στα €2,7 δισ., ενώ το οργανικό κόστος κινδύνου ήταν 45 μονάδες βάσης.

Ωστόσο, ένα στοιχείο που δεν πρέπει να παραβλεφθεί είναι οι νέες αθετήσεις, οι οποίες αυξήθηκαν από €86 εκατ. το α΄ τρίμηνο σε €138 εκατ. το β΄. Ειδικά στα επιχειρηματικά δάνεια, ανέβηκαν από €47 εκατ. σε €89 εκατ. Τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα αυξήθηκαν τελικά από €930 εκατ. σε €1,011 δισ., καθώς εισροές, ανακτήσεις και άλλες κινήσεις λειτούργησαν ταυτόχρονα.

Ένα μόνο τρίμηνο δεν τεκμηριώνει έναν νέο κύκλο επισφαλειών, αλλά υποδεικνύει την ανάγκη να ελεγχθεί εάν αυτή η αύξηση θα επαναληφθεί.

Alpha Bank: Βελτίωση συνολικά, αλλά αντίθετη κίνηση στις επιχειρήσεις

Η Alpha Bank υπολογίζει όφελος περίπου €20 εκατ. ανά 25 μονάδες βάσης, ποσό μικρότερο από τις δημοσιευμένες εκτιμήσεις των άλλων τριών τραπεζών. Τα καθαρά έσοδα τόκων του α΄ εξαμήνου ανήλθαν σε €853 εκατ. και το κόστος κινδύνου