Τον δρόμο για την αξιοποίηση μικρών φωτοβολταϊκών σε μπαλκόνια, ταράτσες και άλλους χώρους των κτιρίων επιχειρεί να ανοίξει το νέο πλαίσιο για τα λεγόμενα «φωτοβολταϊκά στην πρίζα». Τα συστήματα αυτά δίνουν στα νοικοκυριά τη δυνατότητα να παράγουν μέρος της ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνουν, χωρίς να απαιτείται εγκατάσταση συμβατικού φωτοβολταϊκού.

Παράγουν ρεύμα από τον ήλιο και το διοχετεύουν στην ηλεκτρική εγκατάσταση του κτιρίου μέσω κατάλληλης πρίζας, καλύπτοντας μέρος της κατανάλωσης.

Ωστόσο, παρά την ευκολία της απευθείας σύνδεσης στην πρίζα, η εγκατάσταση και η λειτουργία τους συνοδεύονται από αυστηρούς όρους. Ο ΔΕΔΔΗΕ έδωσε πρόσφατα στη δημοσιότητα τις ειδικές τεχνικές προδιαγραφές, καθορίζοντας τις απαιτήσεις τόσο για τον εξοπλισμό όσο και για την εγκατάσταση.

Οι προδιαγραφές, που εκδόθηκαν σε εφαρμογή της σχετικής υπουργικής απόφασης του Σεπτεμβρίου του 2026, καλύπτουν συστήματα με ή χωρίς μπαταρία αποθήκευσης και θέτουν συγκεκριμένα όρια στην ισχύ τους, καθώς και προϋποθέσεις για την ασφαλή σύνδεσή τους στις ηλεκτρικές εγκαταστάσεις των κτιρίων.

Έως 800 Watt και ένα σύστημα ανά παροχή

Σύμφωνα με τον ΔΕΔΔΗΕ, η συνολική ισχύς των φωτοβολταϊκών πάνελ ενός μικροηλιακού συστήματος δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 1.000 Watt.

Η μέγιστη ισχύς παραγωγής του μικρο-αντιστροφέα, δηλαδή της συσκευής που μετατρέπει την παραγόμενη ενέργεια σε ηλεκτρικό ρεύμα κατάλληλο για το σπίτι, περιορίζεται στα 800 Watt.

Μάλιστα, δεν επιτρέπεται η εγκατάσταση ισχυρότερου αντιστροφέα, ακόμη και αν έχει ρυθμιστεί ώστε να μην ξεπερνά το συγκεκριμένο όριο.

Παράλληλα, προβλέπεται ότι σε κάθε παροχή ηλεκτρικού ρεύματος μπορεί να συνδεθεί μόνο ένα τέτοιο σύστημα, ανεξάρτητα από το εάν διαθέτει μπαταρία αποθήκευσης.

Πού μπορούν να εγκατασταθούν

Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα των μικροηλιακών συστημάτων είναι ότι δεν απαιτούν μεγάλες επιφάνειες. Όπως προκύπτει από τις προδιαγραφές του ΔΕΔΔΗΕ, μπορούν να τοποθετηθούν σε μπαλκόνια, κάγκελα, εξωτερικούς τοίχους, σκίαστρα και ταράτσες, υπό την προϋπόθεση ότι διασφαλίζεται η ασφαλής στήριξή τους.

Τα πάνελ μπορούν να τοποθετηθούν είτε κατακόρυφα είτε υπό γωνία, ανάλογα με τη διαμόρφωση και τις δυνατότητες του διαθέσιμου χώρου.

Επιπλέον, τα συστήματα έχουν σχεδιαστεί ώστε να μπορούν να συναρμολογηθούν και να χρησιμοποιηθούν ακόμη και από μη ειδικούς, ακολουθώντας τις οδηγίες του κατασκευαστή.

Ο ιδιοκτήτης μπορεί επίσης να μεταφέρει το σύστημα σε διαφορετικό σημείο του κτιρίου ή ακόμη και σε άλλο ακίνητο, εφόσον πληρούνται οι απαιτούμενες προϋποθέσεις εγκατάστασης και σύνδεσης. Ο ΔΕΔΔΗΕ δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη σταθερότητα των βάσεων στήριξης, οι οποίες πρέπει να αντέχουν σε ισχυρούς ανέμους και αντίξοες καιρικές συνθήκες.

Οι προϋποθέσεις για ασφαλή σύνδεση

Παρότι τα φωτοβολταϊκά συνδέονται απευθείας στην πρίζα, η ασφαλής λειτουργία τους προϋποθέτει ότι η ηλεκτρική εγκατάσταση του κτιρίου πληροί συγκεκριμένες απαιτήσεις.

Βασική προϋπόθεση είναι να υπάρχει σε ισχύ η Υπεύθυνη Δήλωση Εγκαταστάτη (ΥΔΕ), ενώ πρέπει να ελέγχεται η καταλληλότητα της πρίζας, της γείωσης και των συστημάτων προστασίας από ηλεκτροπληξία.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις παλαιότερες ηλεκτρικές εγκαταστάσεις, στις οποίες ενδέχεται να χρειάζονται παρεμβάσεις ή αντικατάσταση εξαρτημάτων πριν από τη σύνδεση του φωτοβολταϊκού.

Για τον σκοπό αυτό, όπως επισημαίνει ο ΔΕΔΔΗΕ, οι σχετικοί έλεγχοι και οποιεσδήποτε αλλαγές στην ηλεκτρική εγκατάσταση πρέπει να πραγματοποιούνται αποκλειστικά από αδειούχο ηλεκτρολόγο. Εφόσον οι παρεμβάσεις επηρεάζουν την ηλεκτρική ασφάλεια, απαιτείται και η υποβολή νέας ΥΔΕ.

Αξίζει να σημειωθεί ότι παραμένει μια σημαντική κανονιστική εκκρεμότητα: σύμφωνα με τις προδιαγραφές του ΔΕΔΔΗΕ, η σύνδεση των συστημάτων αυτών δεν επιτρέπεται επί του παρόντος σε κυκλώματα που υπάγονται στο ισχύον πρότυπο ΕΛΟΤ 60364, το οποίο εφαρμόζεται στις νέες ηλεκτρικές εγκαταστάσεις από το 2024.

Για το συγκεκριμένο πρότυπο έχει τεθεί σε δημόσια κρίση τροποποίηση, ενώ ο ΔΕΔΔΗΕ προβλέπει επικαιροποίηση των προδιαγραφών του εφόσον αρθεί η σχετική απαγόρευση.

Απαγορεύονται πολύπριζα και μπαλαντέζες

Σαφείς είναι οι οδηγίες του ΔΕΔΔΗΕ και ως προς τον τρόπο σύνδεσης. Ειδικότερα, απαγορεύεται η χρήση πολύπριζων και μπαλαντέζων, καθώς το φωτοβολταϊκό πρέπει να συνδέεται απευθείας σε κατάλληλη, σταθερή πρίζα.

Ο Διαχειριστής προειδοποιεί ότι η λανθασμένη σύνδεση ή η ταυτόχρονη χρήση ηλεκτρικών συσκευών υψηλής κατανάλωσης στο ίδιο κύκλωμα μπορεί να προκαλέσει υπερθέρμανση των καλωδίων και να αυξήσει τον κίνδυνο πυρκαγιάς.

Για τον λόγο αυτό, συνιστάται να αποφεύγεται η τροφοδότηση μεγάλων ηλεκτρικών φορτίων από το ίδιο κύκλωμα, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να απαιτείται πρόσθετη παρέμβαση από ηλεκτρολόγο. Παράλληλα, απαγορεύονται οι αυτοσχέδιες παρεμβάσεις στα καλώδια και στις συνδέσεις των συστημάτων.

Τι ισχύει για τις μπαταρίες αποθήκευσης

Οι νέες προδιαγραφές προβλέπουν τη δυνατότητα συνδυασμού των μικρών φωτοβολταϊκών με μπαταρίες αποθήκευσης. Με τον τρόπο αυτό, μέρος της ενέργειας που παράγεται κατά τη διάρκεια της ημέρας μπορεί να αποθηκεύεται και να χρησιμοποιείται αργότερα, όταν οι ανάγκες κατανάλωσης είναι αυξημένες ή όταν δεν υπάρχει επαρκής ηλιοφάνεια.

Η χωρητικότητα της μπαταρίας μπορεί να επιλέγεται ανάλογα με τις ανάγκες του καταναλωτή, ενώ ο εξοπλισμός πρέπει να πληροί τις προβλεπόμενες απαιτήσεις ασφάλειας. Ο ΔΕΔΔΗΕ προβλέπει τη χρήση σταθερών μπαταριών ιόντων λιθίου, με κατάλληλα συστήματα προστασίας και διαχείρισης της φόρτισής τους.

Ωστόσο, σε περίπτωση διακοπής ρεύματος, η μπαταρία δεν επιτρέπεται να συνεχίζει να τροφοδοτεί την ηλεκτρική εγκατάσταση μέσω του συγκεκριμένου συστήματος.

Χωρίς αποζημίωση η ενέργεια που περισσεύει

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους καταναλωτές παρουσιάζει ο τρόπος με τον οποίο μπορούν να εξοικονομήσουν χρήματα. Σύμφωνα με τον ΔΕΔΔΗΕ, τα φωτοβολταϊκά αυτά προορίζονται αποκλειστικά για την κάλυψη μέρους των αναγκών κατανάλωσης του χρήστη.

Αυτό σημαίνει ότι η ενέργεια που παράγεται και καταναλώνεται άμεσα στο σπίτι μπορεί να περιορίσει την ποσότητα ρεύματος που αγοράζεται από το δίκτυο. Αντίθετα, η πλεονάζουσα ενέργεια που διοχετεύεται στο δίκτυο δεν αποζημιώνεται ούτε συμψηφίζεται με την κατανάλωση του νοικοκυριού.

Επομένως, το οικονομικό όφελος εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πόση ενέργεια καταναλώνει το σπίτι τις ώρες που λειτουργούν τα φωτοβολταϊκά. Η χρήση μπαταρίας μπορεί να αυξήσει την αξιοποίηση της παραγόμενης ενέργειας, περιορίζοντας τις ποσότητες που περισσεύουν και διοχετεύονται στο δίκτυο χωρίς οικονομικό αντάλλαγμα.

Επιπλέον, ορισμένα συστήματα μπορούν να παρακολουθούνται και να ρυθμίζονται μέσω εφαρμογών στο κινητό τηλέφωνο, δίνοντας στους καταναλωτές τη δυνατότητα να ελέγχουν την παραγωγή και τη χρήση της ηλεκτρικής ενέργειας.

Πηγή: businessdaily.gr