Δικαιολογημένα επενδυτές, κεντρικές τράπεζες και αναλυτές ανησυχούν για την πορεία των τιμών των τροφίμων. Ωστόσο, θα έπρεπε ίσως να απαντήσουν πρώτα στην ερώτηση: Μήπως είναι αργά για δάκρυα;
Στο πρώτο μέρος, αναφερθήκαμε με γλαφυρό τρόπο και αρκετά λεπτομερειακά σε θέματα που μοιάζουν δευτερεύοντα, αλλά δεν είναι καθόλου.
Οι επιπτώσεις από την παραμέληση διεθνώς (κυρίως στις δυτικές χώρες) και η στροφή προς υπερεντατικές μορφές βιομηχανικού τύπου για πολλά χρόνια της αγροτικής οικονομίας, καθώς και η συνεπαγόμενη σταδιακή εγκατάλειψη της οικογενειακής μορφής από τους αγρότες, δεν είναι εύκολο να προβλεφθούν από κανένα μοντέλο.
Αυτό είναι το τίμημα που πληρώνουμε σήμερα μέσω του πληθωρισμού: έφυγαν οι νέοι από τα χωράφια και τις στάνες, την ώρα μάλιστα που η ζήτηση τους χρειάζεται περισσότερο, λόγω των σύγχρονων διατροφικών τάσεων.
Έτσι, το έγκλημα έγινε διαρκές για όσους θυμούνται ακόμη, όχι στιγμιαίο. Έφτασε άραγε η ώρα, που η παγκόσμια αγροτιά εκδικείται, με τόση μάλιστα σφοδρότητα που απειλεί να τινάξει τα κράτη στον αέρα; Ελλείψεις σε πρώτες ύλες διατροφής, αύξηση των τιμών τροφίμων, αύξηση των μισθών, εκ νέου αύξηση των τιμών τροφίμων, πείνα σε κάποιες περιπτώσεις και τελικά επηρεασμός και των κρατικών ομολόγων!
Αυτά είναι σενάρια πραγματικά μεν, αλλά εάν τα έλεγε κάποιος πριν λίγα χρόνια θα ήταν στην καλύτερη περίπτωση γραφικός, στη χειρότερη τρελός. Σήμερα όμως τα λέει ένα από τα εγκυρότερα ειδησεογραφικά πρακτορεία, βασισμένα σε αναλύσεις καταξιωμένων οίκων.
Το βάρος στα μεταποιημένα
Όλα τα παραπάνω αποτελούν τη μισή αλήθεια για τα τρόφιμα που βρίσκονται κάθε ημέρα στο τραπέζι μας.
Αφορούν τα λεγόμενα μη μεταποιημένα τρόφιμα, η σημασία των οποίων φθίνει μεν διαρκώς στο σύγχρονο τραπέζι σε ολόκληρο τον κόσμο, χωρίς όμως να σταματήσουν να μας εκπλήσσουν πληθωριστικά, όπως συνέβη φέτος τον χειμώνα.
Ποιος καταναλώνει πια το κλασικό ψωμί, όπως πριν 20 ή 30 χρόνια; Ποια νοικοκυρά δεν χρησιμοποιεί ένα σωρό βοηθήματα για να ετοιμάσει το φαγητό; Πόσα νοικοκυριά δεν βασίζονται αν όχι σε αποκλειστικότητα αλλά σε μεγάλο βαθμό σε έτοιμα φαγητά; Πόσα σε προπαρασκευασμένα;
Άρα οι δείκτες των τιμών αγροτικών προϊόντων που δημοσιεύονται από διάφορες πηγές ανά την υφήλιο, έχουν μια κάποια αξία, αλλά όχι αυτή που σε πρώτη ματιά φαίνεται.
Σταδιακά, τα τρόφιμα που έχουν υποστεί μια κάποιας μορφής μεταποίηση, τους κλέβουν τη δόξα από τα αγροτικά προϊόντα, (σχεδόν) έτοιμα για ανθρώπινη κατανάλωση.
Από το χωράφι μέχρι το τραπέζι, μεσολαβούν ένα σωρό άλλα επαγγέλματα, καθένα από τα οποία φροντίζει να βάλει όσο το δυνατόν μεγαλύτερο περιθώριο κέρδους μπορεί.
Έτσι, το κόστος της αρχικής πρώτης ύλης που έχει παραχθεί στο χωράφι, εμφανίζεται με μια μικρή συμμετοχή στην τελική τιμή.
Οι μεταφορείς επικαλούνται τα πολλά κεφάλαια που απαιτούνται για την αγορά φορτηγών, τους υψηλούς μισθούς των οδηγών, τις υψηλές τιμές του πετρελαίου κίνησης και τις υπερβολικές απαγορεύσεις και ρυθμίσεις στο επάγγελμά τους.
Οι μεταποιητές αναφέρονται στα πολλά γενικά έξοδα, τα κόστη έρευνας και ανάπτυξης, τις αυστηρές διαδικασίες σε όλες τις φάσεις της παραγωγής και διανομής, ώστε τα προϊόντα να είναι ασφαλή και εντός των προδιαγραφών.
Οι λιανοπωλητές επικαλούνται τα υψηλά έξοδα των καταστημάτων τους, τις φύρες, τα κέντρα διανομής.
