Η θέρμανση, η βενζίνη και ο λογαριασμός του ρεύματος ακριβαίνουν ταυτόχρονα.

Η απάντηση της κυβέρνησης περιορίζεται σε μια «σύσταση»: να στραφούν οι καταναλωτές στα μπλε τιμολόγια.

Σε μόλις τρεις εβδομάδες του Σεπτεμβρίου, το κόστος ενέργειας για τα ελληνικά νοικοκυριά σημείωσε άνοδο που δύσκολα περνά απαρατήρητη: +74% το πετρέλαιο θέρμανσης, λίγο πριν ανοίξει η περίοδος διάθεσής του.

Την ίδια ώρα, η ακρίβεια πιέζει από κάθε κατεύθυνση, από την αντλία της βενζίνης μέχρι τον λογαριασμό της ΔΕΗ.

Οι αυξήσεις με μια ματιά

Οι μεταβολές που καταγράφηκαν μέσα στον Σεπτέμβριο είναι οι εξής:

  • Αμόλυβδη βενζίνη: +22% * Diesel κίνησης: +37% * Πετρέλαιο θέρμανσης: +74% * Ηλεκτρικό ρεύμα: +20% * Φυσικό αέριο: +40%

Τα ποσοστά αφορούν μεγάλο μέρος του οικογενειακού προϋπολογισμού: μετακινήσεις, θέρμανση, φωτισμός, μαγείρεμα. Με τον χειμώνα προ των πυλών, η πίεση αναμένεται να ενταθεί.

Η κυβερνητική απάντηση: «σύσταση», όχι μέτρα

Στο ερώτημα τι θα κάνει η πολιτεία, η απάντηση του υπουργείου είναι σαφής: καμία επιδότηση. Το μοναδικό που προτείνεται στους καταναλωτές είναι να στραφούν στα μπλε τιμολόγια. Οι επικριτές της στάσης αυτής θεωρούν ότι μια συμβουλή δεν συνιστά πολιτική. Τα σταθερά τιμολόγια προστατεύουν όσους μπορούν να «κλειδώσουν» τιμή. Δεν προστατεύουν τα νοικοκυριά που δυσκολεύονται ήδη να πληρώσουν τον τρέχοντα λογαριασμό.

«Φταίνε οι διεθνείς τιμές»: γιατί το επιχείρημα δεν αρκεί

Το πρώτο επιχείρημα που προβάλλεται είναι γνωστό: οι ανατιμήσεις οφείλονται στις διεθνείς αγορές ενέργειας.

Ισχύει, όμως αφορά ολόκληρη την Ευρώπη.

Αυτό που διαφέρει από χώρα σε χώρα δεν είναι η διεθνής τιμή, αλλά το τι κάνει η κάθε κυβέρνηση για να προστατεύσει τα νοικοκυριά της.

Στην Ελλάδα, η φορολογία στα καύσιμα παραμένει ανέγγιχτη και το κράτος εισπράττει περισσότερο ΦΠΑ όσο ακριβαίνει το προϊόν.

Με άλλα λόγια, η ακρίβεια αυξάνει τα δημόσια έσοδα.

«Δεν αντέχονται δημοσιονομικά»: το δεύτερο επιχείρημα

Το δεύτερο επιχείρημα αφορά το δημοσιονομικό κόστος των επιδοτήσεων. Οι επικριτές απαντούν με ένα ερώτημα: αν οι επιδοτήσεις δεν αντέχονται, πώς αντέχονται τα πλεονάσματα που ξεπερνούν τους στόχους; Κατά την άποψη αυτή, τα χρήματα υπάρχουν. Αυτό που λείπει είναι η πολιτική βούληση να επιστραφούν σε όσους τα πλήρωσαν μέσα από φόρους και ακριβότερα καύσιμα.

Ομόλογα, επιτόκια και το «μαξιλάρι» που δεν υπάρχει πια

Το ζήτημα δεν σταματά στην ενέργεια.

Οι αποδόσεις των ομολόγων ανεβαίνουν και οι αυξήσεις επιτοκίων πλησιάζουν, γεγονός που μεταφράζεται σε ακριβότερο δανεισμό και ακριβότερα στεγαστικά.

Σε αυτό το φόντο, η πρόωρη αποπληρωμή δανείων επανέρχεται στο επίκεντρο της κριτικής.

Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι η κυβέρνηση ξόδεψε το μαξιλάρι ρευστότητας για επικοινωνιακούς τίτλους και ότι θα βρει πλέον τον δανεισμό ακριβότερο στις αγορές.

Τα χρήματα που κατευθύνθηκαν στους δανειστές νωρίτερα από όσο χρειαζόταν θα μπορούσαν σήμερα να στηρίζουν τα νοικοκυριά απέναντι στην ακρίβεια και στις νέες αυξήσεις επιτοκίων.

Τα νούμερα του Σεπτεμβρίου δεν είναι μόνο στατιστική. Είναι το κόστος που θα κληθεί να πληρώσει κάθε νοικοκυριό αυτόν τον χειμώνα. Η ακρίβεια δεν είναι ατύχημα. Είναι επιλογές.