Ενώ πλησιάζει η παράδοση των πρώτων 10 χιλιομέτρων του τμήματος Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος, η πολιτική κόντρα κυβέρνησης και αντιπολίτευσης μαίνεται αμείωτη.

Αιχμή της αντιπαράθεσης είναι οι καθυστερήσεις, οι αποζημιώσεις και η συνολική πορεία του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ), του μεγαλύτερου έργου υποδομής του νησιού.

Καθυστερήσεις και επιπλέον κόστος

Στη Βουλή, ο ανεξάρτητος βουλευτής Ηρακλείου, Χάρης Μαμουλάκης, ανέφερε ότι το τμήμα Νεάπολη – Χερσόνησος παρουσιάζει καθυστέρηση 447 ημερών.

Υπολόγισε το επιπλέον κόστος αυτής της καθυστέρησης σε περίπου 90 εκατ. ευρώ, ποσό που δεν είχε προβλεφθεί στα αρχικά χρηματοδοτικά πλαίσια.

Η κυβέρνηση, δια του υφυπουργού Υποδομών και Μεταφορών Νίκου Ταχιάου, αποδίδει την καθυστέρηση πρωτίστως στο ζήτημα των απαλλοτριώσεων.

Υποστηρίζει πως η δικαστική διαδικασία δεν εξελίχθηκε εντός των αρχικά υπολογισμένων χρόνων κατά τη συμβασιοποίηση.

Ο κ. Μαμουλάκης επέμεινε ότι η καθυστέρηση συνδέεται με τον τρόπο συμβασιοποίησης του έργου. Όπως υποστήριξε, η σύμβαση υπογράφηκε τον Απρίλιο του 2023, λίγες εβδομάδες πριν τις εθνικές εκλογές, χωρίς το έργο να έχει την απαιτούμενη ωριμότητα.

«Τι λάθη έγιναν και υπεγράφη μια σύμβαση όπου απεδείχθη εν τοις πράγμασι ότι δεν ήταν ώριμη;» διερωτήθηκε, ζητώντας απαντήσεις για τις απαλλοτριώσεις, τις παρατάσεις και την τήρηση της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης. Τόνισε επίσης ότι το πρόβλημα των αποζημιώσεων στα δημόσια έργα έχει λάβει ευρύτερες διαστάσεις.

Επεξηγήσεις από το Υπουργείο

Ο υφυπουργός Νίκος Ταχιάος επανέλαβε ότι το βασικό πρόβλημα είναι οι απαλλοτριώσεις. Εξήγησε ότι ο σχεδιασμός της σύμβασης βασίστηκε στους χρόνους που προβλέπει η διαδικασία του άρθρου 7α.

Ωστόσο, προέκυψε καθυστέρηση περίπου 12 μηνών, καθώς τοπικοί δικαστές αποφάσισαν να μην ακολουθήσουν την προβλεπόμενη διαδικασία.

Ο υφυπουργός υποστήριξε ότι το Χερσόνησος – Νεάπολη είναι έργο ΣΔΙΤ και όχι παραχώρηση, με χρηματοδοτική δομή που περιλαμβάνει τραπεζικό δανεισμό. Αυτή η κατάσταση οδηγεί στην ενεργοποίηση μηχανισμών αποζημίωσης από το Δημόσιο.

Το τμήμα Χερσόνησος – Νεάπολη, μήκους περίπου 23,5 χιλιομέτρων, παραμένει κρίσιμο κομμάτι του νέου ΒΟΑΚ. Ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Χρίστος Δήμας, απαντώντας προσφάτως στη Βουλή, ανέφερε ότι η Προγραμματισμένη Ημερομηνία Διαθεσιμότητας Υπηρεσιών είναι η 11η Ιουλίου 2028, με απώτατη συμβατική ημερομηνία την 11η Ιουλίου 2029.

«Θέλω να είμαι ξεκάθαρος για να μην υπάρχουν αμφιβολίες. Οι εργασίες εξελίσσονται κανονικά και σύμφωνα με το επικαιροποιημένο χρονοδιάγραμμα κατασκευής του έργου», δήλωσε ο υπουργός. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, η πρόοδος του έργου βρίσκεται λίγο πάνω από το 40%.

Παράδοση πρώτου τμήματος

Παράλληλα με τη συζήτηση για τις καθυστερήσεις στο Χερσόνησος – Νεάπολη, η κυβέρνηση επιδιώκει να αναδείξει την πρόοδο στα υπόλοιπα τμήματα του ΒΟΑΚ.

Ο Χρίστος Δήμας ανέφερε ότι σε λίγες εβδομάδες αναμένεται η παράδοση των πρώτων 10 χιλιομέτρων από τα συνολικά 14,5 χιλιόμετρα του τμήματος Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος.

Αυτή η παράδοση αποτελεί ένα από τα χειροπιαστά ορόσημα της κατασκευής, την ώρα που το μεγαλύτερο μέρος του έργου βρίσκεται ακόμα σε φάση κατασκευής. Ο υπουργός τόνισε ότι εργασίες εξελίσσονται στις τρεις μεγάλες παρακάμψεις Χανίων, Ρεθύμνου και Ηρακλείου, βάσει προγραμματισμού.

«Μετά από πολλές δεκαετίες σχεδιασμού και αναμονής, ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης γίνεται σήμερα σταδιακά πραγματικότητα», υπογράμμισε ο κ. Δήμας.

Συζητήθηκε επίσης η λύση για το Κακό Όρος, με τον υπουργό να επιβεβαιώνει την κατασκευή νέας δίδυμης σήραγγας μήκους περίπου 586 μέτρων, στο πλαίσιο αναβάθμισης της υφιστάμενης παράκαμψης Ηρακλείου σε αυτοκινητόδρομο.

Αντιδράσεις για τις κυκλοφοριακές ρυθμίσεις

Εν τω μεταξύ, ένα άλλο μεγάλο μέτωπο αφορά την καθημερινότητα όσων χρησιμοποιούν τον ΒΟΑΚ.

Οι κυκλοφοριακές ρυθμίσεις στα εργοτάξια έχουν προκαλέσει αντιδράσεις στην Κρήτη, με φορείς του νησιού να ζητούν καλύτερο συντονισμό, έγκαιρη ενημέρωση και ομαλότερη κυκλοφορία.

Συγκεκριμένα, 27 φορείς της Κρήτης κλιμακώνουν τις πιέσεις, καταγγέλλοντας σοβαρά προβλήματα από την εξέλιξη των έργων. Σε κοινή ανακοίνωση, ξενοδόχοι, τουριστικές επιχειρήσεις, εμπορικοί σύλλογοι, εργαζόμενοι και επαγγελματίες υποστηρίζουν ότι από τις 20 Μαΐου 2026 έχουν αποστείλει τρεις επιστολές στον αρμόδιο υπουργό.

Ζητούν συνεννόηση και συγκεκριμένες παρεμβάσεις, σημειώνοντας ότι παρά τις επισημάνσεις, δεν έχουν λάβει ουσιαστική απάντηση ή την απαιτούμενη παρέμβαση.

Κάνουν λόγο για καθυστερήσεις, κυκλοφοριακή συμφόρηση και ταλαιπωρία κατοίκων και επισκεπτών, με επιπτώσεις στον τουρισμό και την οικονομική και κοινωνική ζωή του νησιού.

Διευκρινίζουν ότι δεν ζητούν τη διακοπή του ΒΟΑΚ, αλλά την κατασκευή του με καλύτερο σχεδιασμό και συντονισμό. Ειδικότερα, ζητούν:

  • Συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων, συνεννόηση με τους κατασκευαστές και έγκαιρη ενημέρωση της τοπικής κοινωνίας και των επαγγελματιών. * Ορθολογική οργάνωση των εργοταξίων και των κυκλοφοριακών ρυθμίσεων με διασφάλιση της απρόσκοπτης κυκλοφορίας. * Αυστηρή και καθημερινή επίβλεψη από την Πολιτεία. * Ειδική μέριμνα για την τουριστική περίοδο.

Επιπλέον, ζητούν την παρέμβαση των αρμόδιων εισαγγελικών αρχών για να εξεταστεί εάν προκύπτουν ζητήματα που χρήζουν δικαστικής διερεύνησης από τον τρόπο εφαρμογής των κυκλοφοριακών ρυθμίσεων.

Ο κ. Δήμας υποστήριξε ότι η ασφαλής διεξαγωγή της κυκλοφορίας είναι βασική προτεραιότητα του υπουργείου. Ανέφερε ότι εκπονούνται ειδικές μελέτες προσωρινής κυκλοφορίας, οι οποίες εξετάζονται από τις αρμόδιες υπηρεσίες, την Τροχαία, τους αναδόχους και την Περιφέρεια Κρήτης.

Τέλος, υποστήριξε ότι υπάρχει ενημέρωση των συγκοινωνιακών φορέων, των τουριστικών λεωφορείων και των τοπικών μέσων ενημέρωσης, καθώς και διαδικτυακή ενημέρωση για τις κυκλοφοριακές ρυθμίσεις.