Η τιμή της βενζίνης στην Ελλάδα παραμένει μεταξύ των ακριβότερων στην Ευρώπη και σημαντικά υψηλότερη από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Αυτό καθιστά τη μετακίνηση με αυτοκίνητο ένα δυσβάσταχτο κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Αντίστοιχα, το πετρέλαιο κίνησης κατατάσσει τη χώρα μας στην 30ή θέση μεταξύ 43 ευρωπαϊκών χωρών.
Ο βασικός λόγος για αυτές τις υψηλές τιμές, πέρα από την κρίση που έχει φέρει η Μέση Ανατολή, είναι η υψηλή φορολόγηση. Η ελληνική κυβέρνηση δεν αναμένεται να μειώσει τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης (ΕΦΚ), καθώς αυτός αποφέρει στα κρατικά ταμεία περίπου 4 δισ. ευρώ.
Μέτρα από άλλες ευρωπαϊκές χώρες
Εν τω μεταξύ, πολλές ευρωπαϊκές χώρες έχουν ήδη λάβει μέτρα για την αντιμετώπιση της κρίσης, κυρίως μέσω μειώσεων έμμεσων φόρων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Γερμανία, η οποία αποφάσισε μείωση της φορολογίας σε βενζίνη και ντίζελ κατά 17 λεπτά το λίτρο (συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ), από την 1η Οκτωβρίου.
Στην Ελλάδα, τα κυβερνητικά μέτρα στήριξης για τα καύσιμα και τη θέρμανση θα ανακοινωθούν με καθυστέρηση και σε δύο δόσεις. Παραμένει αδιευκρίνιστο αν θα προβλεφθεί στήριξη και για τη βενζίνη, πέρα από το πετρέλαιο κίνησης.
Η Ελλάδα στην κορυφή της ευρωπαϊκής ακρίβειας
Σύμφωνα με στοιχεία της πλατφόρμας Global Petrol Prices έως τις 21 Σεπτεμβρίου, η τιμή της βενζίνης στα 2,20 ευρώ το λίτρο κατατάσσει την Ελλάδα στην 7η υψηλότερη θέση μεταξύ 43 ευρωπαϊκών χωρών. Υψηλότερες τιμές έχουν μόνο η Ελβετία, η Γερμανία, η Φινλανδία, η Ολλανδία, η Δανία και η Νορβηγία, ενώ η ελληνική τιμή ξεπερνά χώρες όπως η Ιταλία, η Γαλλία και η Ισπανία.
Σε σχέση με έναν μήνα πριν, η ελληνική βενζίνη έχει αυξηθεί κατά 8,4%, από 2,03 σε 2,20 ευρώ το λίτρο. Σε σύγκριση με τρεις μήνες πριν, η αύξηση φτάνει το 14,6%, ενώ σε ετήσια βάση ανέρχεται στο 25%.
Υψηλή τιμή και στο ντίζελ
Στο ντίζελ, η Ελλάδα καταγράφει τιμή 2,22 ευρώ το λίτρο, κατατάσσοντάς την στην 30ή θέση μεταξύ 43 ευρωπαϊκών χωρών έως τις 21 Σεπτεμβρίου. Υψηλότερες τιμές στην Ευρώπη καταγράφονται σε χώρες όπως η Γαλλία, η Ιταλία, το Βέλγιο, η Γερμανία, η Φινλανδία, η Ολλανδία και η Δανία, ενώ πολλές χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης εμφανίζουν χαμηλότερες τιμές.
Πριν από έναν χρόνο, η μέση τιμή του ντίζελ στην Ελλάδα ήταν 1,55 ευρώ το λίτρο, σημειώνοντας αύξηση 43,2% μέσα σε ένα έτος. Σε σχέση με τρεις μήνες πριν, η αύξηση είναι 37,9%, ενώ μέσα σε μόλις έναν μήνα η μέση τιμή αυξήθηκε κατά 8,8%. Η τιμή των 2,22 ευρώ στις 21 Σεπτεμβρίου αποτελεί το υψηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί για το ντίζελ στην Ελλάδα από το 2016.
Σε σύγκριση με τον παγκόσμιο μέσο όρο, η ελληνική τιμή είναι περίπου 44% υψηλότερη στη βενζίνη και περίπου 55% υψηλότερη στο ντίζελ. Οι φόροι, οι επιδοτήσεις και η φορολογική πολιτική κάθε χώρας παίζουν σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση των τελικών τιμών στην αντλία.
Η ακριβή βενζίνη σε σχέση με τα εισοδήματα
Οι χώρες που βρίσκονται πάνω από την Ελλάδα στην τιμή της βενζίνης, όπως η Ελβετία, η Γερμανία, η Φινλανδία, η Ολλανδία, η Δανία και η Νορβηγία, έχουν σημαντικά υψηλότερα εισοδήματα.
Στην Ελλάδα, το μέσο ετήσιο διαθέσιμο εισόδημα διαμορφώθηκε το 2025 στις 11.791 ευρώ, κατατάσσοντας τη χώρα στις χαμηλότερες θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Αυτό σημαίνει ότι το κόστος της βενζίνης αποτελεί πολύ μεγαλύτερο μέρος του διαθέσιμου εισοδήματος για τους Έλληνες οδηγούς.
Ο παράγοντας της φορολογίας
Στη χώρα μας, πάνω από το 45% έως 60% της τελικής λιανικής τιμής των καυσίμων αντιστοιχεί σε φόρους και τέλη, γεγονός που περιορίζει την ανακούφιση των οδηγών από τα μέτρα που έχουν εφαρμοστεί μέχρι σήμερα.
Ενδεικτικά, στην αμόλυβδη 95 οκτανίων, με μέση τιμή 2,20 ευρώ ανά λίτρο, η τιμή διυλιστηρίου είναι περίπου 0,854 ευρώ/λίτρο (38,8% της τελικής τιμής). Οι φόροι, τα τέλη και οι λοιπές επιβαρύνσεις ανέρχονται σε περίπου 1,179 ευρώ/λίτρο (53,6%), ενώ το εκτιμώμενο περιθώριο εμπορίας και πρατηριούχων είναι περίπου 0,167 ευρώ/λίτρο (7,6%). Περισσότερο από το μισό ποσό που πληρώνει ο καταναλωτής δεν αφορά το ίδιο το προϊόν, αλλά φορολογικές επιβαρύνσεις.
Αντίστοιχη είναι η εικόνα και στο πετρέλαιο κίνησης, με μέση τιμή 2,22 ευρώ ανά λίτρο. Η τιμή διυλιστηρίου είναι περίπου 0,964 ευρώ/λίτρο (43,4%), οι φόροι και οι λοιπές επιβαρύνσεις περίπου 1,001 ευρώ/λίτρο (45,1%), και τα περιθώρια εμπορίας και πρατηριούχων περίπου 0,257 ευρώ/λίτρο (11,6%).
Παρότι ο πρωθυπουργός άνοιξε τη συζήτηση για μείωση του ΕΦΚ, ο υπουργός Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, αποκλείει το ενδεχόμενο, τονίζοντας ότι τα έσοδα φτάνουν τα 4 δισ. ευρώ και μια μείωση θα δημιουργούσε «τρύπα» 2 δισ. στον κρατικό προϋπολογισμό.
Μέτρα σε δόσεις
Οι ανακοινώσεις των μέτρων της κυβέρνησης για τις τιμές των καυσίμων και το κόστος της θέρμανσης αναμένονται τις επόμενες ημέρες, σε δύο φάσεις.
Στις 30 Σεπτεμβρίου, θα ανακοινωθούν τα μέτρα για τα καύσιμα κίνησης, τα οποία, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, θα έχουν διάρκεια μόλις 15 ημερών και πιθανότατα θα περιοριστούν στην παράταση του επιδόματος στο πετρέλαιο κίνησης, με το ενδεχόμενο στήριξης στην αμόλυβδη να παραμένει ανοιχτό.
Στις 14 Οκτωβρίου, μία ημέρα πριν από την έναρξη διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης στην αγορά, θα ακολουθήσει δεύτερος γύρος ανακοινώσεων που θα περιλαμβάνει και αυτό.
