Η παρατεταμένη πολιτική κρίση στη Ρουμανία αυξάνει τον κίνδυνο απώλειας της επενδυτικής της βαθμίδας. Η αδυναμία σχηματισμού σταθερής κυβέρνησης περιπλέκει τη δημοσιονομική προσαρμογή, με τη Fitch Ratings να προειδοποιεί ότι η μείωση του ελλείμματος και ένα αξιόπιστο δημοσιονομικό σχέδιο είναι καθοριστικοί παράγοντες. Η κατάσταση αυτή έχει άμεσες επιπτώσεις στις ελληνικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στη χώρα.
Η Ελληνική Επενδυτική Παρουσία
Η ελληνική επενδυτική παρουσία στη Ρουμανία παραμένει δυναμική, με περίπου 2.000 ενεργές εταιρείες ελληνικών συμφερόντων.
Αυτές οι εταιρείες έχουν συνολικό ετήσιο κύκλο εργασιών 5,8 δισ. ευρώ και απασχολούν περίπου 20.000 εργαζομένους.
Το 2024, η Ελλάδα ήταν η 9η σημαντικότερη χώρα προέλευσης επενδυτικών κεφαλαίων, με απόθεμα άμεσων ξένων επενδύσεων 3,8 δισ. ευρώ, έναντι 4,2 δισ. το 2023, σύμφωνα με στοιχεία της ελληνικής πρεσβείας στο Βουκουρέστι.
Οι ελληνικές επιχειρήσεις δραστηριοποιούνται σε ένα ευρύ φάσμα τομέων, όπως ενέργεια, κατασκευές, εμπόριο, τηλεπικοινωνίες, δομικά υλικά, ακίνητα, υποδομές, τρόφιμα, τράπεζες, φάρμακα, υγεία και τεχνολογία. Συμμετέχουν επίσης σε δημόσιους διαγωνισμούς και κρατικές προμήθειες.
Επιπτώσεις σε Ελληνικές Εταιρείες
Ο Όμιλος AKTOR, όπως δήλωσε ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος, Αλέξανδρος Εξάρχου, διαθέτει ανεκτέλεστο περίπου 900 εκατ. ευρώ στη Ρουμανία, εξασφαλίζοντας κατασκευαστικό αντικείμενο για τουλάχιστον δύο ακόμη χρόνια. Ωστόσο, η επόμενη φάση ανάπτυξης εξαρτάται από την αποσαφήνιση του κυβερνητικού τοπίου και την κατεύθυνση των έργων υποδομής.
Η πολιτική αβεβαιότητα επηρεάζει επίσης τις αποφάσεις για την επέκταση της δραστηριότητας προμήθειας αμερικανικού LNG στη χώρα. Ο κ. Εξάρχου τόνισε ότι οι διεργασίες θα επανεκκινήσουν όταν υπάρξει σαφής κυβερνητικός συνομιλητής.
Η διοίκηση της Jumbo, με δίκτυο 20 καταστημάτων, ανέφερε ότι η πολιτική αβεβαιότητα συνέβαλε στην αποδυνάμωση του λέου έναντι του ευρώ. Παρά την κάμψη της τοπικής αγοράς λόγω πληθωρισμού, η διοίκηση διατηρεί το επενδυτικό σχέδιο για νέο κατάστημα στην Μπάια Μάρε και ένα κέντρο διανομής 60.000 τετραγωνικών μέτρων.
Πέρα από Jumbo και AKTOR, άλλοι ελληνικοί όμιλοι με σημαντικές επενδύσεις στη Ρουμανία περιλαμβάνουν τη ΔΕΗ (μέσω της PPC Romania), τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, την ΑΒΑΞ, την Helleniq Energy, τη Motor Oil και τον Όμιλο Σαράντη (μέσω της Sarantis Romania).
Ο Κίνδυνος Υποβάθμισης
Η Ρουμανία βρίσκεται αντιμέτωπη με τον κίνδυνο υποβάθμισης της πιστοληπτικής της αξιολόγησης στην κατηγορία «junk» λόγω της παρατεταμένης πολιτικής κρίσης. Η Μαλγκορζάτα Κριβίτσκα, αναλύτρια της Fitch Ratings, δήλωσε ότι η ικανότητα της κυβέρνησης να περιορίσει το δημοσιονομικό έλλειμμα και να παρουσιάσει ένα αξιόπιστο σχέδιο θα είναι καθοριστική.
Μια υποβάθμιση θα δημιουργούσε νέο κύκλο πιέσεων στα κρατικά ομόλογα και θα αύξανε το ρίσκο για τις ελληνικές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στη χώρα, όπως οι Jumbo, Fourlis, ΔΕΗ, Sarantis, Entersoft, Aktor, Alpha Bank, AVAX, Metlen, Motor Oil, Helleniq Energy και Ελληνικά Γαλακτοκομεία (Όλυμπος).
Η Fitch έχει προγραμματίσει την επόμενη αξιολόγηση της Ρουμανίας τον Ιανουάριο του 2027.
Η χώρα απέφυγε οριακά την υποβάθμιση πριν από δύο μήνες, όμως οι προσπάθειες για τον σχηματισμό νέας κυβέρνησης έχουν αποτύχει, με το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών να παραμένει ανοικτό.
Όπως δήλωσε η Κριβίτσκα, «όσο περισσότερο διαρκεί η κρίση χωρίς λειτουργική κυβέρνηση, τόσο περισσότερα ερωτήματα δημιουργούνται για την προβλεψιμότητα της δημοσιονομικής πολιτικής».
Την Πέμπτη, ο πρόεδρος Νικουσόρ Νταν πρότεινε για πρωθυπουργό τον ευρωβουλευτή Ζίγκφριντ Μουρεσάν. Ωστόσο, οι πιθανότητες να εξασφαλίσει ψήφο εμπιστοσύνης εμφανίζονται περιορισμένες, καθώς το μεγαλύτερο κόμμα, οι Σοσιαλδημοκράτες, δεν τον στηρίζουν. Η εξέλιξη αυτή έχει ήδη αποτυπωθεί στην αγορά ομολόγων, με τα ρουμανικά ομόλογα σε δολάρια να διευρύνουν τις απώλειές τους.
Αναζήτηση Δημοσιονομικής Αξιοπιστίας
Μια ακόμη αποτυχία σχηματισμού κυβέρνησης θα έφερνε τη Ρουμανία πιο κοντά σε πρόωρες εκλογές, παρατείνοντας την πολιτική αβεβαιότητα και αυξάνοντας τους κινδύνους για τον προϋπολογισμό και την κρατική πιστοληπτική αξιολόγηση. Ο Μουρεσάν έχει στη διάθεσή του δέκα ημέρες για να σχηματίσει κυβέρνηση.
Στα τέλη Ιουλίου, η Fitch διατήρησε την αξιολόγηση της Ρουμανίας στο χαμηλότερο επίπεδο της επενδυτικής βαθμίδας, BBB-, με αρνητική προοπτική. Η Κριβίτσκα υπογράμμισε ότι ο πήχης για τη διατήρηση της αξιολόγησης ανεβαίνει κάθε εβδομάδα που συνεχίζεται η πολιτική κρίση, η οποία ξεκίνησε μετά την κατάρρευση της κυβέρνησης του πρωθυπουργού Ίλιε Μπολοζάν τον Μάιο.
Το ζήτημα της Ρουμανίας έχει προσελκύσει την προσοχή και άλλων οίκων αξιολόγησης. Η S&P Global Ratings έχει προγραμματίσει αξιολόγηση της χώρας στις αρχές του επόμενου μήνα, ενώ η Moody’s Ratings είχε διατηρήσει νωρίτερα φέτος την αξιολόγηση Baa3, επίσης με αρνητική προοπτική. Σύμφωνα με την Κριβίτσκα, η Ρουμανία χρειάζεται πρόσθετη δημοσιονομική προσαρμογή περίπου 1,5 ποσοστιαίας μονάδας του ΑΕΠ.
