Οι πιέσεις της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης (ΕΛΑΣ) προς την κυβέρνηση για τη φορολόγηση των κερδών των διυλιστηρίων εντείνονται, καθώς η χώρα αντιμετωπίζει κρίση καυσίμων και ακρίβειας.
Η ΕΛΑΣ ανεβάζει τους τόνους μετά τις δηλώσεις του βουλευτή της ΝΔ, Σπύρου Κουλκουδίνη, ο οποίος ανέφερε πως «όποιος δυσκολεύεται να διαθέσει 10 ευρώ για βενζίνη προκειμένου να πάει στην εργασία του μπορεί να χρησιμοποιήσει τα μέσα μαζικής μεταφοράς».
Η ΕΛΑΣ θεωρεί ότι αυτές οι δηλώσεις συνδέονται με μια ευρύτερη κυβερνητική αντίληψη για την ακρίβεια, φέρνοντας ως παράδειγμα και την προηγούμενη δήλωση του Άδωνι Γεωργιάδη ότι «όλοι μαυρισμένοι γυρίσαμε» από τις διακοπές.
Το πρόβλημα, κατά την ΕΛΑΣ, δεν εντοπίζεται μόνο στις δηλώσεις, αλλά στις πολιτικές αποφάσεις που δεν λαμβάνονται για τη συγκράτηση των τιμών στην αντλία.
Στο επίκεντρο τα διυλιστήρια
Η ΕΛΑΣ στρέφει την προσοχή της στα δύο μεγάλα διυλιστήρια και ζητά από την κυβέρνηση να τοποθετηθεί για το ενδεχόμενο έκτακτης φορολόγησης των κερδών τους. Σύμφωνα με υπολογισμούς της ΕΛΑΣ, τα έκτακτα κέρδη των δύο διυλιστηρίων ανήλθαν σε 1,278 δισ. ευρώ μόνο για το πρώτο εξάμηνο του 2026.
Το ποσό αυτό αποτελεί βασικό στοιχείο πολιτικής πίεσης, καθώς η ΕΛΑΣ αντιπαραβάλλει τα κέρδη αυτά με την επιβάρυνση που υφίστανται οδηγοί και νοικοκυριά. Το ερώτημα προς την κυβέρνηση είναι συγκεκριμένο: γιατί δεν εφαρμόζεται αντίστοιχη παρέμβαση στο επίπεδο της διύλισης, όπως εξετάζονται περιορισμοί στα περιθώρια κέρδους των πρατηρίων;
Η κυβέρνηση έχει επικαλεστεί τον κίνδυνο στρεβλώσεων στην αγορά, επιχείρημα που η ΕΛΑΣ αμφισβητεί.
Τρεις προτάσεις στο τραπέζι
Η ΕΛΑΣ δεν περιορίζεται στην έκτακτη εισφορά, αλλά προτείνει ένα συγκεκριμένο πακέτο παρεμβάσεων, που περιλαμβάνει:
- Μείωση των έμμεσων φόρων στα καύσιμα. * Πλαφόν στα περιθώρια κέρδους σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα. * Φορολόγηση των έκτακτων κερδών των διυλιστηρίων.
Με αυτόν τον τρόπο, η ΕΛΑΣ επιδιώκει να μεταφέρει την πίεση στην κυβέρνηση, ρωτώντας ποια συγκεκριμένα μέτρα είναι διατεθειμένη να λάβει.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης.
Η ΕΛΑΣ αμφισβητεί τα επιχειρήματα της κυβέρνησης περί περιορισμών από το ευρωπαϊκό πλαίσιο και δημοσιονομικού κόστους, αντιτείνοντας ότι μέρος του κόστους μιας παρέμβασης στην αντλία θα μπορούσε να αντισταθμιστεί από την έκτακτη φορολόγηση των κερδών στη διύλιση.
Αυτό επιτρέπει στην ΕΛΑΣ να συνδέσει την ελάφρυνση του καταναλωτή με την αναζήτηση πρόσθετων δημοσίων εσόδων από επιχειρήσεις με έκτακτα κέρδη.
Η «Συγγρού» ως πολιτικό σύμβολο
Η ΕΛΑΣ αποδίδει ιδιαίτερη πολιτική σημασία στο επιχείρημα περί αυξημένης κυκλοφορίας στη λεωφόρο Συγγρού.
Η θέση της είναι ότι η εικόνα των γεμάτων δρόμων δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως απόδειξη ότι οι πολίτες αντέχουν τις τιμές των καυσίμων.
Αντιθέτως, η ΕΛΑΣ επιδιώκει να αναδείξει την αναγκαστική χρήση του αυτοκινήτου από εργαζομένους που δεν έχουν εναλλακτική λύση μετακίνησης, ειδικά σε περιοχές ή ωράρια που δεν εξυπηρετούνται επαρκώς από τις δημόσιες συγκοινωνίες.
Έτσι, η «γεμάτη Συγγρού» μετατρέπεται σε πολιτικό σύμβολο της αντιπαράθεσης: για την κυβέρνηση αποτελεί ένδειξη ανθεκτικότητας της κατανάλωσης, ενώ για την ΕΛΑΣ δείχνει μια αναγκαστική καθημερινή δαπάνη.
Αναζήτηση πολιτικού χώρου στην ακρίβεια
Πίσω από αυτή την αντιπαράθεση, υπάρχει ένας ευρύτερος πολιτικός σχεδιασμός. Η ΕΛΑΣ προσπαθεί να καθορίσει την ακρίβεια, και ειδικά το ενεργειακό κόστος, ως ένα από τα βασικά πεδία αντιπαράθεσης με την κυβέρνηση, συνδέοντας την καθημερινότητα των νοικοκυριών με το ζήτημα της φορολόγησης των υψηλών επιχειρηματικών κερδών.
Η επιλογή αυτή επιτρέπει στην ΕΛΑΣ να συνδέσει την κοινωνική της ατζέντα με μια σαφή οικονομική διαχωριστική γραμμή: ποιος πρέπει να απορροφήσει μεγαλύτερο μέρος του κόστους μιας παρέμβασης στις τιμές; Ο κρατικός προϋπολογισμός, οι επιχειρήσεις της ενεργειακής αλυσίδας ή ο καταναλωτής;
Μετά τις δηλώσεις Κουλκουδίνη, το ενδιαφέρον μετατοπίζεται στην επόμενη πολιτική κίνηση.
Η ΕΛΑΣ έχει ήδη θέσει στο τραπέζι τη φορολόγηση των υπερκερδών, το πλαφόν στα περιθώρια κέρδους και τη μείωση της έμμεσης φορολογίας.
Η πίεση πλέον μεταφέρεται στην κυβέρνηση να απαντήσει όχι στο εάν ήταν άστοχη μία δήλωση βουλευτή της, αλλά στο εάν προτίθεται να παρέμβει στο πιο δύσκολο κομμάτι της αγοράς καυσίμων: τα περιθώρια και τα κέρδη πριν η βενζίνη φτάσει στην αντλία.
