Συναγερμό για την ευρωπαϊκή γεωργία και την παραγωγική αυτάρκεια της ΕΕ σημαίνουν αγροτικές οργανώσεις, προειδοποιώντας ότι τα «παραδοσιακά αγροτικά οχυρά της Ευρώπης διαβρώνονται γρήγορα».
Αν και η Ευρώπη παραμένει αγροτική υπερδύναμη, τα θεμέλια της παραγωγικής της ισχύος εμφανίζουν ολοένα και περισσότερες ρωγμές.
Σύμφωνα με την επικαιροποιημένη έκθεση Food Sovereignty Radar 2026 της Farm Europe, τα εμπορικά πλεονάσματα της ΕΕ σε φυτικά και ζωικά προϊόντα συρρικνώνονται, το αγροτικό εισόδημα υποχωρεί και ο αριθμός των εκμεταλλεύσεων μειώνεται, την ώρα που η εξάρτηση από εισαγόμενες ζωοτροφές διευρύνεται.
«Επιταχύνεται η διάβρωση»
«Η ενημέρωση για το 2026 επιβεβαιώνει και οξύνει μια τάση που είχε ήδη επισημανθεί: η διάβρωση των παραδοσιακών γεωργικών εκμεταλλεύσεων, των αροτραίων καλλιεργειών και της κτηνοτροφίας της Ευρώπης επιταχύνεται, συμβάλλοντας περαιτέρω προς τα κάτω στους κοινωνικοοικονομικούς δείκτες, ακόμη και όταν οι περισσότεροι περιβαλλοντικοί δείκτες συνεχίζουν να βελτιώνονται», αναφέρει η Farm Europe.
Πλεονάσματα υπό πίεση
Το πλεόνασμα στο εμπόριο φυτικών προϊόντων μειώθηκε κατά 53,9% την περίοδο 2023-2025 σε σύγκριση με τον μέσο όρο της περιόδου 2020-2022
Ενδεικτικά, το πλεόνασμα στο εμπόριο φυτικών προϊόντων μειώθηκε κατά 53,9% την περίοδο 2023-2025 σε σύγκριση με τον μέσο όρο της περιόδου 2020-2022, ενώ το αντίστοιχο των ζωικών προϊόντων κατά 28,2%, λόγω της μείωσης των πλεονασμάτων κρέατος.
Παράλληλα, το έλλειμμα στο εμπόριο ζωοτροφών έχει διευρυνθεί κατά 11% περαιτέρω, με την ΕΕ να εξάγει λιγότερα από αυτά που καλλιεργεί, ενώ εισάγει περισσότερα από αυτά που χρειάζεται για να θρέψει τα δικά της ζώα.
Εισόδημα και αριθμός εκμεταλλεύσεων
Το πραγματικό αγροτικό εισόδημα μειώθηκε κατά 8,3% μεταξύ 2019 και 2024 και ο αριθμός των αγροτικών εκμεταλλεύσεων μειώθηκε κατά 11,7% μόνο μεταξύ 2016 και 2020.
Πρόκειται για τη συνέχιση μιας διαρθρωτικής εξόδου που έχει μειώσει τον αριθμό των αγροτικών εκμεταλλεύσεων στην ΕΕ κατά περισσότερο από το ένα τρίτο από το 2005.
Το αγροτικό χρέος αυξάνεται ακόμη και καθώς το εισόδημα μειώνεται – ένα σημάδι ότι οι αγρότες δανείζονται για να επιβιώσουν ή να ανταποκριθούν σε μη παραγωγικές κανονιστικές απαιτήσεις αντί να επενδύσουν για να παράγουν, να δημιουργήσουν αξία και νέες πηγές εισοδήματος.
Η περιβαλλοντική εικόνα
Οι πωλήσεις φυτοφαρμάκων έχουν μειωθεί κατά 9,7%
Η περιβαλλοντική εικόνα είναι ανάμεικτη. Οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου συνεχίζουν να μειώνονται (-3,2%), και οι πωλήσεις φυτοφαρμάκων έχουν μειωθεί κατά 9,7%.
Πιο ανησυχητικό είναι ότι η υποχώρηση της κτηνοτροφίας επιταχύνει τη μόνιμη απώλεια λιβαδιών (-8,4% από το 2009), διαβρώνοντας ένα από τα πιο αποτελεσματικά αποθέματα άνθρακα της γεωργίας.
Η βιοοικονομία παρουσιάζει ανάμεικτες διακυμάνσεις: το εμπόριο βιοϋλικών βελτιώθηκε κατά 66%, η παραγωγή βιοαερίου αυξήθηκε κατά 11,1%, αλλά όσον αφορά τη βιοενέργεια, η εξάρτηση από τις εισαγωγές παραμένει πολύ υψηλή σε αυτό το τμήμα της αγοράς που έχει παγώσει από τους κανονισμούς της ΕΕ. Οι δόλιες εισαγωγές προηγμένων βιοκαυσίμων είναι ορατές στην τάση των τελευταίων ετών.
Έκκληση για σχέδιο ανάκαμψης
«Αυτές οι τάσεις αντικατοπτρίζουν την παγκόσμια γεωπολιτική πίεση, την κλιματική αστάθεια, τις διαρθρωτικές αλλαγές στη γεωργία της ΕΕ και το σωρευτικό αποτέλεσμα των πρόσφατων πολιτικών επιλογών. Η αντιστροφή της μείωσης της βασικής παραγωγικής ικανότητας της Ευρώπης είναι επείγουσα», αναφέρει η Ένωση Οικονομικών Φορέων για τη γεωργία «Farm Europe».
Η Farm Europe επαναλαμβάνει την έκκλησή της για ένα πραγματικό σχέδιο ανάκαμψης για την ευρωπαϊκή γεωργία, κινητοποιώντας τους απαραίτητους δημοσιονομικούς πόρους και ευθυγραμμίζοντας κάθε πολιτική της ΕΕ που αφορά τη γεωργία με μια βιώσιμη επανεκκίνηση της παραγωγής, προτού τα δυνατά σημεία του παρελθόντος γίνουν κόκκινα.
Πηγή: ot.gr
