Της Allison Schrager
Αυτοί είναι οι καλύτεροι καιροί για τους Αμερικανούς — τουλάχιστον οικονομικά και τουλάχιστον «στα χαρτιά» (με τη μεταφορική έννοια, φυσικά, αφού κανείς δεν χρησιμοποιεί πια χαρτί). Ποτέ άλλοτε δεν υπήρξαμε πιο πλούσιοι ή πιο ευημερούντες ως έθνος. Το βιοτικό επίπεδο και το προσδόκιμο ζωής βρίσκονται σε ιστορικά υψηλά. Ωστόσο, και πάλι νιώθουμε σαν να έχει διαλυθεί η οικονομία.
Τι εξηγεί αυτή την ανωμαλία; Σκεφτείτε πόσο λίγα από τα πράγματα που κατέχουμε είναι πλέον φυσικά. Η οικονομία μας βασίζεται ολοένα και περισσότερο σε άυλα στοιχεία, και μπορεί να είναι δύσκολο να αισθανθούμε ικανοποίηση όταν τόσα πολλά από αυτά που έχουμε δεν βρίσκονται πλέον στη σφαίρα της ύλης.
Πάρτε για παράδειγμα τον πλούτο μας.
Έγραψα πριν από λίγους μήνες ότι όλο και περισσότεροι νέοι επενδύουν στο χρηματιστήριο αντί για την αγορά κατοικίας.
Ήταν μια σοφή επιλογή: το χρηματιστήριο προσφέρει υψηλότερη απόδοση και μικρότερο ρίσκο την τελευταία δεκαετία.
Η επένδυση σε μετοχές δεν απαιτεί προκαταβολή ούτε δεσμεύει τον αγοραστή σε έναν μόνο τόπο κατά τα κρίσιμα χρόνια της ανάπτυξης των δεξιοτήτων του.
Οι αυξανόμενες τιμές των μετοχών είναι ένας βασικός λόγος για τον οποίο η Gen Z είναι η πλουσιότερη γενιά για την ηλικία της.
Αλλά η κατοχή μετοχών είναι μια άυλη μορφή πλούτου. Κατέχετε ένα μερίδιο της αμερικανικής οικονομίας, αλλά είναι δύσκολο να δείτε την Amazon.com και να νιώσετε ότι μέρος της σας ανήκει. Επιπλέον, το μεγαλύτερο μέρος του αμερικανικού χρηματιστηρίου αποτελείται από εταιρείες των οποίων η αξία είναι η πνευματική τους ιδιοκτησία, ένα άλλο άυλο στοιχείο.
Συγκρίνετε το με την ιδιοκτησία ενός σπιτιού.
Είστε ο φυσικός ιδιοκτήτης ενός ακινήτου.
Μπορείτε να επενδύσετε χρήματα ή ακόμα και τη δική σας εργασία για να ανακαινίσετε την κουζίνα σας.
Γνωρίζετε τους γείτονές σας, αισθάνεστε μέρος μιας κοινότητας και έχετε συμφέρον να επενδύσετε και στα δύο.
Όταν κοιτάω τους άλλους κατόχους μετοχών του δείκτη S&P 500 δεν αισθάνομαι ένα κοινό αίσθημα σκοπού, αν και θεωρητικά θα έπρεπε.
Η αίσθηση της κοινότητας και του ανήκειν έχει αντικατασταθεί από κοινωνικές ζωές που είναι επίσης λιγότερο απτές.
Η περισσότερη κοινωνικοποίηση λαμβάνει χώρα στον εικονικό κόσμο.
Ξοδεύουμε λιγότερο χρόνο με άλλους ανθρώπους από κοντά ή ακόμα και στο τηλέφωνο.
Αγοράζουμε περισσότερο online και βλέπουμε λιγότερους ανθρώπους και προϊόντα όταν ψωνίζουμε.
Αυτό μπορεί να μας κάνει να νιώθουμε πιο αποκομμένοι και μόνοι, ακόμα κι αν έχουμε περισσότερες επαφές και μπορούμε να επικοινωνούμε με ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.
Το ανθρώπινο κεφάλαιο έχει επίσης γίνει πιο άυλο.
Περισσότεροι από εμάς εργάζονται στον τομέα των υπηρεσιών και χτίζουν δεξιότητες σχετικές με αυτόν, αντί να κατασκευάζουν πράγματα.
Οι δουλειές στον τομέα των υπηρεσιών συχνά αμείβονται καλύτερα και είναι λιγότερο επίπονες σωματικά, αλλά δεν υπάρχει κανένα παραγόμενο προϊόν από την εργασία μας.
Ακόμη και στο δικό μου επάγγελμα, οι δημοσιογράφοι σπάνια βλέπουν πλέον τις ιδέες τους τυπωμένες σε χαρτί.
Εν τω μεταξύ, η έμφαση που δίνεται στην εργασία της γνώσης έχει συμβάλει στην ανισότητα εισοδήματος και πλούτου (αν και η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να το περιορίσει αυτό). Οι μισθοί είναι χαμηλότεροι σε μια φυσική οικονομία, αλλά και με λιγότερη διασπορά.
Αυτές οι αλλαγές μπορεί να εξηγούν την αντίδραση απέναντι στα κέντρα δεδομένων. Η κατασκευή εργοστασίων τείνει να είναι δημοφιλής και να θεωρείται πολιτικός θρίαμβος. Τα κέντρα δεδομένων φέρνουν επίσης οικονομικά οφέλη σε μια κοινότητα, καθώς δημιουργούν θέσεις εργασίας στον κατασκευαστικό κλάδο και συνδέονται με την ανάπτυξη. Ωστόσο, έχουν αντιμετωπιστεί με καχυποψία.
Μέρος της δυσπιστίας πηγάζει από την πεποίθηση ότι θα προκαλέσουν ρύπανση και θα ανεβάσουν τους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος, παρόλο που δεν υπάρχουν πολλές αποδείξεις ότι αυτό ισχύει.
Ένα άλλο σημείο τριβής είναι η δυσκολία κατανόησης του τι παράγουν και προς όφελος ποιου, ιδίως όταν πλανάται ο φόβος της απώλειας θέσεων εργασίας λόγω της τεχνητής νοημοσύνης.
Δεν είναι σαν να φτιάχνεις μια τοστιέρα, ακόμα κι αν τα κέντρα δεδομένων είναι σημάδι μιας πολύ πιο προηγμένης και πλούσιας οικονομίας.
Προτού λοιπόν γυρίσουμε στον λουδισμό, παραιτηθούμε από τις δουλειές μας και αποφασίσουμε να ζήσουμε από τη γη στην Αλάσκα, είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι η άυλη οικονομία είναι ο λόγος για τον οποίο είμαστε πλουσιότεροι και ζούμε περισσότερο.
Οι σημερινές τεχνολογικές καινοτομίες ανταμείβουν τη γνώση και την εμπειρογνωμοσύνη πολύ περισσότερο απ' ό,τι ο υλικός κόσμος εκτίμησε ποτέ τη σωματική εργασία.
Κάνουμε επίσης πολύ λιγότερη σωματική εργασία, γεγονός που αποτελεί έναν από τους λόγους για τους οποίους ζούμε μια μεγαλύτερη και υγιέστερη ζωή.
Γιατί λοιπόν είναι πιο δύσκολο να αισθανθούμε καλά με αυτά τα οφέλη; Είμαστε κοινωνικά όντα που εξελίχθηκαν για να «παλεύουν» για περιορισμένους πόρους.
Αυτός ο νέος κόσμος είναι λιγότερο ένα παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος, δεδομένου ότι η γνώση είναι άπειρη, αλλά μας αφήνει αντ' αυτού να ανταγωνιζόμαστε ο ένας τον άλλον για status και προσοχή, κάτι που μπορεί να είναι λιγότερο ικανοποιητικό και πιο εφήμερο από ένα μεγάλο σπίτι ή ένα κομμάτι χρυσό.
Δημιουργεί νέα παιχνίδια κοινωνικής θέσης, για παράδειγμα στα social media, τα οποία δεν μπορούμε ποτέ πραγματικά να κερδίσουμε.
Επίσης, απλώς μας αρέσουν τα πράγματα. Ένα μεγάλο, όμορφο σπίτι μπορεί να προσφέρει μεγαλύτερη ικανοποίηση από ένα ενοικιαζόμενο διαμέρισμα και ένα υπόλοιπο 2 εκατομμυρίων δολαρίων σε χρηματιστηριακό λογαριασμό.
Ωστόσο, είμαι αισιόδοξη ότι δεν είμαστε καταδικασμένοι σε μια ζωή μιζέριας χωρίς νόημα.
Χρειάζεται απλώς χρόνος για να αλλάξουν οι κανόνες και οι συνήθειες.
Η καλλιέργεια της δικής σου τροφής κάποτε φαινόταν ως η πιο έντιμη δουλειά σε σύγκριση με το να έχεις ένα αφεντικό και να δουλεύεις σε εργοστάσιο.
Μπορεί να έχουμε ακόμα μια ρομαντική προσκόλληση στην ιδέα της αγροτικής ζωής, αλλά λίγοι θέλουν να γίνουν αγρότες για να είναι αυτάρκεις.
Αυτό που θεωρούμε πολύτιμο και γεμάτο νόημα εξελίσσεται συνεχώς και μερικές φορές η μετάβαση παίρνει χρόνο, επειδή η οικονομία κινείται γρηγορότερα από ό,τι οι κανόνες και η κουλτούρα μας.
Αυτή η διαδικασία μπορεί να είναι αποσταθεροποιητική και απομονωτική.
Αλλά τελικά βρίσκουμε τρόπους να συνδεθούμε και να ανοικοδομήσουμε την κοινότητα με νέους τρόπους.
Ίσως φτάσουμε στο σημείο όπου το να μην κατέχουμε τίποτα απτό θα είναι αρκετό, αρκεί να έχουμε πολλά στα χαρτιά. (Ξέρετε τι εννοώ!)
Πηγή: capital.gr
