Η υπόθεση του βαλκανικού Κάθετου Διαδρόμου για τη μεταφορά αμερικανικού LNG έχει μετατραπεί σε πεδίο αντιπαράθεσης, σύμφωνα με δημοσίευμα που φέρνει στο προσκήνιο την Argent LNG και την κυβέρνηση Τραμπ.
Σύμφωνα με την ίδια πηγή, η αμερικανική κυβέρνηση επέλεξε νέο σχήμα με βασικό μέτοχο την Atlantic SEE LNG Trade — στην οποία συμμετέχουν η Aktor με 60% και η ΔΕΠΑ με 40% — για την υλοποίηση του βαλκανικού Κάθετου Διαδρόμου.
Η ανάθεση, όπως αναφέρεται, έγινε μέσω ειδικής νομοθετικής ρύθμισης.
Η Argent LNG, που είχε επιχειρήσει να αποκτήσει βασικό εργολαβικό ρόλο στο έργο, φέρεται να μην άφησε την εξέλιξη αναπάντητη. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, «μόνο η Αλβανία ήταν ένα συμβόλαιο 6 δισ. δολ. για 20 χρόνια».
Την ίδια περίοδο, η εταιρεία είχε συνεταιριστεί με την Τουρκία: υπέγραψε συμφωνία στρατηγικής συνεργασίας με την EPIAS, το χρηματιστήριο φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας της Τουρκίας.
Στο κάδρο μπαίνει και η Αμερικανίδα πρεσβευτής στην Αθήνα, Κίμπερλι Γκιλφόιλ, η οποία, κατά το δημοσίευμα, είχε αναλάβει «εκτελεστικό ρόλο» για την υλοποίηση της συμφωνίας του Κάθετου Διαδρόμου.
Αναφέρεται επίσης ο Ελληνοαμερικανός λομπίστας Χρήστος Μαραφάτσος, πρόεδρος του Σωματείου «Ελληνοαμερικανοί για τον Ν. Τραμπ», ο οποίος δραστηριοποιήθηκε υπέρ της ελληνικής υποψηφιότητας.
Το ρεπορτάζ επικαλείται βίντεο από τη Ρουμανία τον περασμένο Μάρτιο, στο οποίο η Γκιλφόιλ εμφανίζεται να συμμετέχει σε δείπνο των Σοσιαλδημοκρατών (PSD) της χώρας, καθισμένη δίπλα στον Μαραφάτσο.
Μία εβδομάδα μετά, κατά την αφήγηση, έπεσε η μειοψηφική κυβέρνηση του Ιλίε Μπολογιάν. Στη συνέχεια, τον Απρίλιο, οι Ρουμάνοι Σοσιαλδημοκράτες και το πατριωτικό κόμμα AUR — που οι Βρυξέλλες χαρακτηρίζουν «φιλορωσικό» — συνέπραξαν σε κυβερνητικό σχήμα.
Με βάση το βίντεο και όσα γράφει η WSJ, σύμφωνα πάντα με το δημοσίευμα, η Γκιλφόιλ φέρεται να οδήγησε στην εξουσία το «φιλορωσικό» κόμμα στη Ρουμανία και να ανέτρεψε τον Μπολογιάν. Το συμπέρασμα αυτό χαρακτηρίζεται «γελοιότητα».
Όλα αυτά τοποθετούνται χρονικά στις 31 Μαρτίου και την πρώτη εβδομάδα του περασμένου Απριλίου.
Τον Μάιο, εμφανίστηκε άρθρο στη βρετανική Guardian για την προσπάθεια των ΗΠΑ να επιταχύνουν την υλοποίηση του έργου LNG, με αναφορά στο επιχειρηματικό σχήμα που επέλεξε η αμερικανική κυβέρνηση.
Πριν έξι ημέρες, σύμφωνα με το δημοσίευμα, ήρθε το άρθρο στην WSJ, στο οποίο εγκαλείται η αμερικανική κυβέρνηση για την επιλογή του νέου επιχειρηματικού σχήματος. Φιλοξενεί δήλωση του διευθύνοντος της ανταγωνιστικής Argent LNG, Τζόναθαν Μπας, που «εκφράζει τη δυσαρέσκειά του για την προνομιακή πρόσβαση που είχαν “ορισμένες πλευρές” στις διπλωματικές επαφές με τα άλλα κράτη του βαλκανικού διαδρόμου».
Σύμφωνα με το Reuters, η Argent LNG επιχειρεί να μπει «σφήνα» στην Αλβανία και να χαλάσει τη συμφωνία της Atlantic SEE LNG Trade. Η προσπάθεια, όπως σημειώνεται, θα ήταν βιώσιμη μόνο αν έπληττε την πολιτική «νομιμότητα» της υπάρχουσας συμφωνίας.
Το Reuters μετέδωσε ότι η αμερικανική εταιρεία ανάπτυξης LNG, Argent LNG, ανακοίνωσε ότι υπέγραψε μη δεσμευτικό μνημόνιο συμφωνίας με την κυβέρνηση της Αλβανίας για την αξιολόγηση της ανάπτυξης ενός χερσαίου τερματικού σταθμού αποθήκευσης και επαναεριοποίησης LNG με χωρητικότητα έως και 5 εκατομμύρια τόνους ετησίως.
Ο τερματικός σταθμός θα μπορούσε να συνδεθεί με τον Διαδριατικό Αγωγό, τον προτεινόμενο Ιόνιο-Αδριατικό Αγωγό και τον διάδρομο φυσικού αερίου Φιέρ-Αυλώνα.
Η Argent LNG δήλωσε ότι η χρηματοδότηση θα μπορούσε να περιλαμβάνει την Υπηρεσία Εμπορίου και Ανάπτυξης των ΗΠΑ, την US International Development Finance Corporation και την US Export-Import Bank.
Ο προτεινόμενος τερματικός σταθμός θα σχεδιαστεί για να τροφοδοτεί τις αγορές των Δυτικών Βαλκανίων και της νοτιοανατολικής Ευρώπης και θα μπορούσε να υποστηρίξει την Ουκρανία μέσω περιφερειακών ρυθμίσεων για την αγορά φυσικού αερίου, δήλωσε η εταιρεία. Δεν έδωσε εκτίμηση κόστους, προτεινόμενη τοποθεσία ή χρονοδιάγραμμα κατασκευής.
Η συμφωνία βασίζεται σε προηγούμενα μνημόνια συμφωνίας της Argent LNG με τον όμιλο Naftogaz της Ουκρανίας, που υπογράφηκαν τον Ιούλιο του 2026, και την Transgaz της Ρουμανίας, τον Αύγουστο.
Τον Ιούλιο, το Υπουργείο Ενέργειας των ΗΠΑ ενέκρινε την Argent LNG να εξάγει LNG από τον προτεινόμενο τερματικό σταθμό στο Πορτ Φουρσόν της Λουιζιάνα σε χώρες που έχουν συνάψει συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Όλα αυτά, κατά το δημοσίευμα, θα συνέβαιναν μόνο αν καταστρεφόταν η συμφωνία της Atlantic SEE LNG Trade με την Αλβανία και η προσπάθειά της να κλείσει αντίστοιχες συμφωνίες με τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και άλλες χώρες. Για να γίνει αυτό, θα έπρεπε να πληγούν βασικοί μοχλοί του Τραμπ, όπως η Γκιλφόιλ.
Σχετικά με τα περί «ανατροπής της κυβέρνησης της Ρουμανίας» και «πιθανής ανατροπής» της ελληνικής κυβέρνησης «αν δεν είναι φρόνιμη», το δημοσίευμα σημειώνει ότι για να γίνουν δεκτά θα πρέπει να γίνουν δεκτά και τα εξής:
- Οι ΗΠΑ προώθησαν την άνοδο της πλέον φιλορωσικής κυβέρνησης στη Ρουμανία εδώ και δεκαετίες και έριξαν τη φιλοδυτική κυβέρνηση. - Η κυβέρνηση Μητσοτάκη χρειάζεται να «απειληθεί με πτώση» για να εκτελέσει εντολές του Ν. Τραμπ — μια κυβέρνηση που προσπαθεί να μαντέψει τις επιθυμίες του πριν της ζητηθούν επίσημα. - Ο υπουργός Ενέργειας Σ. Παπασταύρου άκουσε την έμμεση απειλή της Κ. Γκιλφόιλ και απάντησε «Πώς θα ανατρέψετε μια κυβέρνηση που έχει την ψήφο του ελληνικού λαού;». Κατά το δημοσίευμα, ο Παπασταύρου θα προτιμούσε να είχε πάθει ανακοπή πριν τολμήσει να ολοκληρώσει αυτή τη φράση.
Καταληκτικά, το δημοσίευμα αναφέρει ότι μάχες για αγωγούς και δίκτυα μεταφοράς φυσικού αερίου μπορεί να γίνονται, αλλά ένα είναι βέβαιο: σύντομα οι Ρώσοι θα ξαναμπούν στην αγορά γιατί «δεν γίνεται διαφορετικά».
Η υπόθεση «ενέργεια» έχει μετατρέψει τα Βαλκάνια σε πεδίο ανταγωνισμού αμερικανικών φατριών, με περιπτώσεις σαν την Argent LNG, και προκαλεί προβλήματα στη βαλκανική πολιτική σκηνή.
Όλη η σκηνή παρουσιάζεται ως ένα αδιανόητο ρινγκ, όπου ακόμα και εκπρόσωποι του Ν. Τραμπ, όπως η Κ. Γκιλφόιλ, πέφτουν θύματα εσωτερικής κατασκοπείας και «ειδικών επιχειρήσεων» στον χώρο των «έγκυρων» αγγλοσαξονικών ΜΜΕ.
