Αλλεπάλληλα κύματα καύσωνα και γιγαντιαίες δασικές πυρκαγιές, σε συνδυασμό με εκλύσεις αερίων από ανθρώπινες δραστηριότητες, εξέθεσαν φέτος πάνω από το ένα τρίτο (το 34%) του παγκόσμιου πληθυσμού σε επικίνδυνα υψηλά επίπεδα μόλυνσης από όζον στην επιφάνεια της Γης, σύμφωνα με έκθεση της ευρωπαϊκής υπηρεσίας Copernicus.
Η Ασία ήταν η περιοχή που επλήγη περισσότερο, με το 53% του πληθυσμού να εκτίθεται σε «εξαιρετικά υψηλά» επίπεδα μόλυνσης τους πρώτους οκτώ μήνες του 2026, σύμφωνα με ανάλυση της υπηρεσίας παρακολούθησης της ατμόσφαιρας (CAMS) της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στη βόρεια Αμερική, τα δύο τρίτα του πληθυσμού εκτέθηκαν σε ποιότητα αέρα «κακή» ως «πολύ κακή», όπως και το 45% στην Ευρώπη, ανέφερε ο Κοπέρνικος, βασιζόμενος σε δορυφορικές και επίγειες παρατηρήσεις, σε συνδυασμό με ατμοσφαιρικά μοντέλα.
Σε παγκόσμια κλίμακα, πάνω από το 34% του πληθυσμού βρέθηκε εκτεθειμένο σε ποιότητα αέρα «εξαιρετικά κακή», ενώ το 17% ανέπνεε αέρα ποιότητας «πολύ κακής». Συνολικά, μόλις το 5% του παγκόσμιου πληθυσμού βρισκόταν σε περιοχές με επίπεδα όζοντος «καλά» και άλλο ένα 15% με «αποδεκτά», επισημαίνοντας τη στενή σχέση της κλιματικής αλλαγής και της ρύπανσης της ατμόσφαιρας.
Το όζον είναι ατμοσφαιρικός ρύπος που σχηματίζεται έπειτα από σειρά χημικών αντιδράσεων.
Δημιουργείται κυρίως από οξείδια του αζώτου (NOx), που εκλύονται από την οδική και θαλάσσια κίνηση, τη βιομηχανική δραστηριότητα και πυρκαγιές, καθώς και πτητικές οργανικές ενώσεις (ΠΟΕ), που προέρχονται κυρίως από βιομηχανικές δραστηριότητες και την καύση ορυκτών καυσίμων.
Με την επίδραση των υπεριωδών ακτινών (UV) του ήλιου, τα αέρια αυτά αντιδρούν χημικά και σχηματίζουν όζον.
Τα υψηλά επίπεδα όζοντος που παρατηρήθηκαν φέτος τροφοδοτήθηκαν από κύματα ζέστης-ρεκόρ και δασικές πυρκαγιές που έπληξαν την Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική και εξαπλώθηκαν πολύ πέρα από τις περιοχές όπου σχηματίστηκαν, υπογραμμίζοντας πώς η κλιματική αλλαγή μπορεί να επιδεινώσει την ατμοσφαιρική ρύπανση.
Το όζον μπορεί να διεισδύσει βαθιά στο ανθρώπινο αναπνευστικό σύστημα, προκαλώντας βήχα, αίσθηση καψίματος στα μάτια, ακόμη και διακοπή της αναπνοής, χειροτερεύοντας κρίσεις άσθματος ή τα συμπτώματα νόσων του αναπνευστικού.
Η μόλυνση του αέρα είναι «από τους πιο σημαντικούς περιβαλλοντικούς κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία», τόνισε σε συνέντευξη Τύπου ο Ίαν Μάρναν του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος (ΕΟΠ), αναφέροντας πως προκαλεί περίπου 180.000 πρόωρους θανάτους ετησίως, εκ των οποίων 60.000 αποδίδονται στη ρύπανση από όζον.
Το φαινόμενο καθίσταται ακόμη πιο σοβαρό από το ότι «η μόλυνση του αέρα δεν σταματά στα σύνορα», αντίθετα διανύει «χιλιάδες χιλιόμετρα», περνά «ηπείρους και ωκεανούς» και τελικά «επιδεινώνει την ποιότητα του αέρα πολύ μακριά από την πηγή της», επισήμανε η Λοράν Ρουίγ, διευθύντρια της CAMS.
Παρά τις «σημαντικές βελτιώσεις» των τελευταίων δεκαετιών όσον αφορά «ορισμένα από τα πιο βλαπτικά είδη ρύπανσης», ιδίως στην Ευρώπη, χάρη σε οδηγία για τον ατμοσφαιρικό αέρα, το όζον παραμένει «ιδιαίτερα περίπλοκη παγκόσμια πρόκληση» και «μεγάλος περιβαλλοντικός κίνδυνος» τόσο «για την ανθρώπινη υγεία» όσο και «για τα οικοσυστήματα», τονίζει η υπηρεσία Κοπέρνικος.
Πηγή: businessnews.gr
