Η επικαιροποίηση του δεκαετούς προγράμματος ανάπτυξης του ΔΕΣΦΑ, που εκτείνεται μέχρι το 2035, ενσωματώνει και τους τέσσερις νέους πλωτούς σταθμούς αποθήκευσης και επαναεριοποίησης φυσικού αερίου (FSRU) που αναπτύσσονται στην Ελλάδα.
Το τροποποιημένο σχέδιο, το οποίο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση από τον περασμένο Μάρτιο, περιλαμβάνει αυτά τα έργα ως υποψήφιες υποδομές.
Ο Διαχειριστής συνδέει την κατασκευή των αναγκαίων συνδέσεων με την επενδυτική απόφαση και την έναρξη υλοποίησης κάθε σταθμού.
Πρόκειται για τα έργα των ομίλων Κοπελούζου στη Θράκη, HelleniQ Energy στη Θεσσαλονίκη, Motor Oil στους Αγίους Θεοδώρους και Mediterranean Gas στον Βόλο. Η συμφωνία της Motor Oil με την ΑΚΤΩΡ για την απόκτηση του 50% της «Διώρυγα Gas» προσδίδει νέα διάσταση στη διαμόρφωση των επενδυτικών σχημάτων.
Η ένταξη των FSRU στο δεκαετές πρόγραμμα
Στελέχη του ΔΕΣΦΑ αναφέρουν στον «Οικονομικό Ταχυδρόμο» ότι ο σχεδιασμός προβλέπει την ένταξη όλων των FSRU στο νέο δεκαετές πρόγραμμα, ανεξαρτήτως του σταδίου αδειοδοτικής τους ωρίμανσης. Σκοπός είναι να προχωρήσει η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) στην έγκρισή του.
Οι απαιτούμενες επενδύσεις του Διαχειριστή για τη σύνδεση των νέων υποδομών θα υλοποιηθούν μόλις τα αντίστοιχα έργα λάβουν επενδυτική απόφαση και εισέλθουν στη φάση κατασκευής. Αυτό διασφαλίζει ότι η ανάπτυξη των υποδομών του Εθνικού Συστήματος Μεταφοράς Φυσικού Αερίου θα συνδέεται με πραγματικές επενδυτικές δεσμεύσεις.
Ωριμότητα των επενδύσεων και όροι
Στην επόμενη φάση, κεντρικό ρόλο θα διαδραματίσει η ωριμότητα των επενδύσεων.
«Οι φορείς που προωθούν την ανάπτυξη FSRU θα πρέπει να παρουσιάσουν με σαφήνεια τον σχεδιασμό των έργων τους, το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης, καθώς και τις οικονομικές τους δεσμεύσεις και το κόστος των απαιτούμενων υποδομών», τονίζει στέλεχος του ΔΕΣΦΑ. Ο Διαχειριστής επισημαίνει ότι οι δικές του υποδομές θα προχωρούν μόνο όταν υπάρχει σαφής δέσμευση για την υλοποίηση του εκάστοτε σταθμού.
Η ένταξη ενός FSRU στο δεκαετές πρόγραμμα δεν συνεπάγεται αυτομάτως την ανάληψη του κόστους των συνοδών έργων από τον Διαχειριστή.
«Το κόστος για τον ΔΕΣΦΑ διαμορφώνεται ανάλογα με τις ανάγκες του κάθε έργου.
Ακόμη και η κατασκευή ενός μετρητικού σταθμού απαιτεί μια επένδυση της τάξης των 8 εκατ. ευρώ.
Δεν θα ξεκινάμε πριν να έχει γίνει σαφές ότι η επένδυση θα προχωρήσει», δηλώνει η ίδια πηγή.
Το ζήτημα συζητήθηκε και σε συνάντηση της επικεφαλής του ΔΕΣΦΑ, Μαρίας Σφερρούτσα, με τον υφυπουργό Ενέργειας, Νίκο Τσάφο, στο ΥΠΕΝ.
Μεθοδολογία της ΡΑΑΕΥ και «φίλτρο» ωριμότητας
Η τροποποίηση του προγράμματος ανάπτυξης συνδέεται και με τη διαδικασία αξιολόγησης της ωριμότητας των έργων FSRU από τη ΡΑΑΕΥ. Η Αρχή επεξεργάζεται ένα ενιαίο πλαίσιο κριτηρίων για την αποτύπωση της προόδου των επενδύσεων. Η μεθοδολογία αναμένεται να εξετάζει την αδειοδοτική και τεχνική ωρίμανση, την πρόοδο των μελετών, τις εμπορικές συμφωνίες και τις δεσμεύσεις πιθανών χρηστών για τις νέες πύλες εισόδου LNG.
Υπενθυμίζεται ότι το έργο «Διώρυγα Gas» είχε αφαιρεθεί από το πρόγραμμα ανάπτυξης του ΔΕΣΦΑ για την περίοδο 2026–2035, λόγω μη έγκαιρης εκπλήρωσης συμβατικών υποχρεώσεων του φορέα υλοποίησης.
Η ζήτηση αερίου και η βιωσιμότητα των FSRU
Ενώ ο ΔΕΣΦΑ αποφάσισε να εντάξει και τα τέσσερα FSRU στο νέο Δεκαετές, νέα ανάλυση του Green Tank για τον Κάθετο Διάδρομο θέτει υπό αμφισβήτηση την αναγκαιότητα και την οικονομική βιωσιμότητα των νέων υποδομών LNG στην Ελλάδα.
Σύμφωνα με τη μελέτη, ακόμη και σε σενάριο αυξημένης χρήσης φυσικού αερίου, ένας μόνο από τους τέσσερις νέους τερματικούς σταθμούς LNG θα ήταν αρκετός για την κάλυψη των αναγκών της περιοχής των χωρών του Κάθετου Διαδρόμου έως το 2040.
Σε σενάριο ταχύτερης απεξάρτησης από το αέριο, οι αναλυτές του Green Tank υποστηρίζουν ότι δεν θα απαιτούνταν κανένας νέος τερματικός, ενώ ακόμη και ο δεύτερος υφιστάμενος σταθμός του FSRU Αλεξανδρούπολης θα έπαυε να είναι αναγκαίος έως το 2035.
Αυτά τα ευρήματα προσθέτουν μια κρίσιμη διάσταση στη συζήτηση για το νέο δεκαετές του ΔΕΣΦΑ, αναδεικνύοντας την ανάγκη να συνδέεται η ανάπτυξη των υποδομών με τις πραγματικές προοπτικές ζήτησης και τη μακροπρόθεσμη οικονομική τους βιωσιμότητα.
Ο αγωγός προς την Πάτρα
Παράλληλα με τον σχεδιασμό για τα FSRU, ο ΔΕΣΦΑ βρίσκεται στην τελική ευθεία για την επενδυτική απόφαση σχετικά με τον αγωγό που θα συνδέσει τη Μεγαλόπολη με τη Βιομηχανική Περιοχή Πατρών. Η απόφαση αναμένεται σύντομα, σηματοδοτώντας την είσοδο του έργου σε νέα φάση υλοποίησης.
Ο αγωγός, με προϋπολογισμό περίπου 120 εκατ. ευρώ και μήκος 145 χιλιομέτρων, θα εκκινεί από το βαλβιδοστάσιο της Μεγαλόπολης και θα καταλήγει στη ΒΙΠΕ Πατρών, στον Άγιο Στέφανο Δυτικής Αχαΐας.
Ο σχεδιασμός του προβλέπει προδιαγραφές για μελλοντική μεταφορά 100% υδρογόνου, με μεταφορική δυναμικότητα 77.514 κυβικά μέτρα ανά ώρα, έχοντας ήδη εξασφαλίσει περιβαλλοντική αδειοδότηση.
Το έργο αυτό αποτελεί σημαντική επέκταση του δικτύου του ΔΕΣΦΑ για την τροφοδοσία βιομηχανικών και αστικών καταναλώσεων στη Δυτική Ελλάδα και τη δημιουργία υποδομής συμβατής με τις ανάγκες της ενεργειακής μετάβασης.
