Ο τομέας της αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα εμφανίζει ευοίωνες προοπτικές, παρά τις υφιστάμενες δυσκολίες. Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για ανάπτυξη χαρτοφυλακίου έως και 8,6 GW με συνολική χωρητικότητα 25,7 GWh μέχρι το 2030, έναντι των 700 MW που βρίσκονται σήμερα σε δοκιμαστική λειτουργία.
Σύμφωνα με την συμβουλευτική εταιρεία Aurora Energy Research, η ελληνική αγορά κατατάσσεται στις 10 κορυφαίες αγορές της Ευρώπης, προβλέποντας "projection" στα 4-5 GW μέχρι το τέλος της δεκαετίας. Η επίσημη εκτίμηση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας κυμαίνεται στα 5-7 GW.
Αν και οι αριθμοί διαφέρουν, με τον Στέλιο Ψωμά, Ενεργειακό Σύμβουλο του Συνδέσμου Εταιρειών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ), να είναι ο πλέον αισιόδοξος, όλες οι εκτιμήσεις συγκλίνουν στο ότι η ελληνική αγορά συγκαταλέγεται στις πρώτες θέσεις της Ευρώπης ως προς την ελκυστικότητα στον τομέα της αποθήκευσης.
Αυτά τονίστηκαν στο συνέδριο της Solarplaza, όπου τα στελέχη της αγοράς αναγνώρισαν την αποθήκευση ως το νέο "big thing" στην ελληνική και ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας. Όπως υπογράμμισε η Λουίζα Μουτάφη, Research Senior Associate της Aurora Energy Research, τα νέα έργα ΑΠΕ θα πρέπει υποχρεωτικά να συνοδεύονται από μπαταρίες για να είναι βιώσιμα.
Περικοπές και αρνητικές τιμές οδηγούν στην αποθήκευση
Ο κ. Ψωμάς εξήγησε ότι η ανάγκη για μπαταρίες προκύπτει από τις αυξανόμενες περικοπές και τις αρνητικές τιμές που πλέον συνοδεύουν τη συμμετοχή των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στην αγορά, προκαλώντας σημαντικές απώλειες στους ισολογισμούς των έργων.
Παρόλο που οι περικοπές "πράσινης" ηλεκτροπαραγωγής αναμένονται χαμηλότερες φέτος από τις αρχικές εκτιμήσεις, εξακολουθούν να αποτελούν "πονοκέφαλο" για τους επενδυτές. Το νούμερο για το πρώτο οκτάμηνο του έτους έχει ήδη ξεπεράσει τις συνολικές περικοπές του 2025.
Παράλληλα, οι αρνητικές τιμές (όταν οι παραγωγοί πληρώνουν για την έγχυση ενέργειας στο δίκτυο) καταγράφουν εκθετική αύξηση: από 11 ώρες το 2024, σε 115 ώρες το 2025 και 382 ώρες μέχρι τις 15 Σεπτεμβρίου 2026.
Υπό αυτό το πρίσμα, η αποθήκευση αποτελεί βασική προϋπόθεση για την περαιτέρω ανάπτυξη των ΑΠΕ, συμβάλλοντας καθοριστικά στη βιωσιμότητα των επενδύσεων και του ηλεκτρικού συστήματος. Η "δυναμική" της αγοράς καθίσταται "μοχλός" για την επιτάχυνση των διαδικασιών, εμπνέοντας αισιοδοξία, όπως συνέβη στην Βουλγαρία, που μέσα σε δύο χρόνια έφτασε τα 3 GW έργων αποθήκευσης σε λειτουργία.
Ο κ. Ψωμάς προβλέπει ραγδαία ανάπτυξη του ελληνικού χαρτοφυλακίου αποθήκευσης. Το σενάριο προβλέπει: * 1,3 GW και 3,4 GWh στα τέλη του 2026 * 3 GW και 7,5 GWh το 2027 * 4,8 GW και 13,2 GWh το 2028 * 6,6 GW και 19,9 GWh το 2029 * 8,6 GW και 25,7 GWh το 2030
Προκλήσεις για τους επενδυτές
Ωστόσο, η αγορά παρουσιάζει και σημαντικές προκλήσεις, οι οποίες, αν και δεν αναιρούν τη γενική αισιοδοξία, περιορίζουν την πλήρη αξιοποίηση της δυναμικής.
Ο Απόστολος Πάνος, Πρόεδρος του Ελληνικού Συνδέσμου Συστημάτων Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας, τόνισε την απόσταση μεταξύ "λόγων και έργων" και την ανάγκη για μεγαλύτερη έμφαση στην αποτελεσματικότητα των πολιτικών. Τα χρονοδιαγράμματα συχνά παραβιάζονται, αφήνοντας τους επενδυτές σε ασάφεια κατά τη σύνταξη βιώσιμων επιχειρηματικών σχεδίων.
Το πιο προβληματικό ζήτημα είναι η αστάθεια του ρυθμιστικού πλαισίου. Οι συχνές και αιφνίδιες αλλαγές στερούν από τους επενδυτές την ορατότητα και την προβλεψιμότητα των επενδύσεών τους. Αυτό, σε συνδυασμό με τη δυσκολία πρόβλεψης των εσόδων από τις μπαταρίες, δημιουργεί ένα "εκρηκτικό μείγμα" που απαιτεί κατάλληλη διαχείριση.
Η αξιοποίηση ενός σχήματος στήριξης, ανάλογου με τους τρεις διαγωνισμούς αποθήκευσης, θα μπορούσε να αποτελέσει "όχημα" για την προώθηση των μπαταριών στην Ελλάδα. Με αυτό τον τρόπο, οι επενδυτές θα διασφαλίζουν μέρος των εσόδων τους, μειώνοντας το ρίσκο της επένδυσης και διευκολύνοντας τη χρηματοδότηση από τα τραπεζικά ιδρύματα, όπως επεσήμανε ο κ. Πάνος.
